10 thg 2, 2016

Chế Linh với 4 đời vợ và 14 người con

Điều gì khiến Chế Linh – Người đàn ông không đẹp trai, chăn bò không giỏi, gánh nước thuê cũng không giỏi, học hành được chăng hay chớ mà lại được không ít mĩ nữ si mê và dâng hiến?
Chế Linh đã xa quê hương rất nhiều năm. Nghĩa là, có khoảng cách nhất định giữa thần tượng và công chúng.
Vậy mà, lần nào ca sĩ Chế Linh về nước hát, khán giả cũng đông nghịt.
Live show Chế Linh dù ở Hà Nội, Sài Gòn, Bình Định hay Gia Lai cũng cháy vé, mà giá vé không hề rẻ.
Rất kỳ lạ, rất khó hiểu. Live show Khánh Ly còn phải lên kịch bản, phải có dàn dựng, thậm chí phải có múa minh họa.
Còn live show Chế Linh thì hầu như chả cần gì cả.
Phông màn cũng cực kỳ đơn giản, ngay cả Chế Linh cũng không cần son phấn hay chải chuốt, cứ bước ra sân khấu và hát những bài quen thuộc.
Thật khó lý giải, người ta đến với Chế Linh để nghe Chế Linh hát, hay để hát theo Chế Linh những bài hát đã nằm trong kỷ niệm của họ!
Ca sĩ Chế Linh chỉ hát nhạc trữ tình. Nói thuận tai là nhạc vàng, nói chướng tai là nhạc sến.
Cứ nghẹn ngào nửa như hát nửa như… khóc “thành phố buồn, thành phố hoang vu, nơi chúng mình tìm phút êm đềm”.
Khán giả của Chế Linh phần đông ở độ tuổi 50, hát theo Chế Linh như hát về những xao xuyến bất chợt, những hạnh ngộ ngắn ngủi, những dở dang ứa lệ mà họ từng trải qua trong cuộc đời.
Còn ở hướng ngược lại, số lượng nhạc phẩm của Chế Linh trên các diễn đàn âm nhạc thì ca sĩ ngôi sao đương thời cũng phải ganh tỵ.
Hễ khi nào cảm thấy tâm hồn chênh chao trước bi thương, trước oái oăm, trước bẽ bàng thì người ta lại nghe Chế Linh ca.
Chế Linh ca thì không lẫn với ai. Cái giọng dãi dề vừa sướt mướt lại vừa ngọt ngào, như tán tỉnh như vuốt ve, lại vừa như than thở như dụ dỗ.
Không thể phủ nhận, Chế Linh có phong cách riêng, không xa vắng kiểu Duy Khánh mà cũng không ủy mị kiểu Tuấn Vũ.
Có lẽ đó là nét độc đáo của sự pha trộn hai phẩm chất văn hóa Việt và Chăm.
Dẫu so sánh khập khiễng, nhưng cũng cần hình dung rằng, sự dị biệt của Chế Linh trong dòng nhạc trữ tình nước ta, cũng giống như sự có mặt của Micheal Jackson trong làng nhạc Pop thế giới.



Chế Linh không chỉ thành danh trong sự nghiệp, mà còn nổi tiếng trong tình trường (Ảnh: Laodong)

Thuở nhỏ Chế Linh không có tố chất thông minh hay năng động gì, học hành cũng được chăng hay chớ.
Sau quãng đời chăn bò ở quê nhà, Chế Linh đi bụi vào Sài Gòn để mưu sinh.
Chế Linh từng gánh nước thuê ở Chợ Lớn, trước khi được nhạc sĩ Đàng Năng Quạ (Chế Vũ Phương) hướng nghiệp vào nghề ca hát.
Cũng nhờ thụ giáo Đàng Năng Quạ, ca sĩ Chế Linh cũng phát huy được khả năng viết ca khúc.
Với bút danh Tú Nhi, Chế Linh đã viết gần 100 ca khúc cho chính mình biểu diễn như “Mai lỡ mình xa nhau”, “Cứ tưởng còn trong tay”, “Đoạn cuối tình yêu” hoặc “Đếm bước cô đơn”.
Chế Linh chăn bò không xuất sắc, Chế Linh gánh nước cũng không xuất sắc. Thế nhưng, Chế Linh ca hát thì xuất sắc.
Chế Linh cầm lấy micro thì lập tức nổi tiếng. Tiền bạc lênh láng, mỹ nữ vây quanh và kẻ lãng tử hát nhạc trữ tình bước vào kiếp đào hoa.
Năm 21 tuổi, Chế Linh lấy người vợ đầu tiên. Chỉ 4 năm sau ngày thành hôn, vợ của Chế Linh sinh… 5 đứa con.
Để chăm vợ đẻ, Chế Linh làm gì có tài. Tất cả đều nhờ tay… cô em ruột của vợ. Chuyện tình tính tang, ai mà nói trước được.
Khi đứa con thứ 5 vừa biết đi chập chững, Chế Linh ly dị với người vợ đầu để cưới người vợ thứ hai mà các con mình vẫn quen gọi là… dì Út!
Vừa tàn tình chị đã bén tình em, vừa dứt duyên chị lại nối duyên em.
Chế Linh sống với “dì Út” được 4 năm và sinh tiếp… 4 đứa con.
Hai chị em đùm bọc nhau làm vợ vẫn không thể giữ chân một ông chồng phong lưu.
Năm 1971, chàng ca sĩ Chế Linh lại… độc thân, sau hai cuộc hôn nhân với hai chị em kéo dài 8 năm, có tổng cộng 9 đứa con.
Chỉ 1 năm sau, Chế Linh cưới người vợ thứ ba. Khi gật đầu lên xe hoa với Chế Linh, Thúy Hằng mới 17 tuổi nhưng vẫn thừa biết tính cách phóng khoáng của Chế Linh.
Mặc gia đình ngăn cấm, Thúy Hằng vẫn làm vợ Chế Linh và sinh liên tục 2 đứa con.
Năm 20 tuổi, người vợ thứ ba của Chế Linh đã tự tử, để lại dòng thư tuyệt mệnh: “Em ra đi để anh còn mãi mãi trong tim em và em cũng còn mãi trong tim anh!”.
Rất nhiều lời chua chát để ném về phía Chế Linh vì nghi ngờ thói bay bướm của Chế Linh đã hại đời người vợ trẻ. Chế Linh bỏ ngoài tai hết mọi thị phi.
Chế Linh tiếp tục đi hát với tư cách một danh ca thượng thặng. Và một thiếu nữ 17 tuổi khác, đã lọt vào tầm ngắm của Chế Linh. Nàng tên Vương Nga.



Chế Linh và người vợ thứ 4: Vương Nga (Ảnh: Soha)

Noel năm 1974, cảnh đẹp như tranh, người đẹp như hoa. Sau khi năn nỉ được đấng song thân cho phép Vương Nga đi chơi với mình, Chế Linh đã chở nàng vào… nghĩa địa.
Để làm gì? Để thắp nhang cho người vợ vừa quá cố Thúy Hằng.
Cái đêm lãng mạn kiểu rùng rợn ấy tưởng chỉ thuyết phục trên màn ảnh một bộ phim huyền ảo nào đó, nào ngờ thực sự có kết quả.
Vương Nga bỏ nhà đi theo Chế Linh suốt 3 tháng. Chẳng còn cách chống đỡ, bố mẹ của Vương Nga đành gả con gái cưng làm vợ thứ tư cho Chế Linh.
Cuối năm 1975, Chế Linh tổ chức đám cưới với Vương Nga và có thêm 3 đứa con. Thật may, danh sách vợ của Chế Linh đã dừng lại ở Vương Nga.
Suốt 40 năm qua, Vương Nga như hình với bóng bên cạnh Chế Linh.
Nhan sắc của Vương Nga thì ai cũng thừa nhận, nhưng để cầm cương một sát thủ tình trường như Chế Linh thì phải có bí quyết gì đó chứ?
Nhiều lần hỏi, bà Vương Nga chỉ cười rồi nhìn chồng âu yếm.
Đành tạm hiểu, có lẽ đó là sức mạnh phi thường của phương pháp lạt mềm buộc chặt.
Hoặc có lẽ, chiến mã nào rồi cũng có lúc mỏi vó, chỉ còn muốn thong dong gặm cỏ một vạt đồi bình yên.
Tổng kết lại hồ sơ tình trường và danh vọng của Chế Linh. Thành tích yêu đương: 4 đời vợ với 14 đứa con.
Thành tích âm nhạc: Vẫn là giọng ca vàng nức nở bao tâm hồn yếu đuối.
Bây giờ, mỗi lần bước lên sân khấu, Chế Linh vẫn hát được một mạch chục bài hát.
Lý do, Chế Linh rất chịu khó luyện tập. Không chỉ đi bộ mỗi sáng, mà mỗi ngày vẫn dành 2giờ đồng hồ để luyện thanh!
Chế Linh, hát cũng hay, mà yêu cũng…giỏi! Không muốn nể cũng không được!
Gia Quan
Theo Người Giữ Lửa

Bi hài đầu xuân bỏ tiền mua “câu chuyện trăm năm”

Dịch vụ cho thuê người yêu, bạn gái để ra mắt gia đình, họ hàng hay đi chơi với bạn bè dịp lễ tết, giờ đã không còn là loại hình dịch vụ quá mới mẻ.
So với cái thời mới “sơ sinh”, mọi người còn ngại ngần, e dè, thì bây giờ với sự phát triển của các diễn đàn, các trang mạng xã hội, mọi người trở nên cởi mở với nhau hơn. Chuyện cho thuê người yêu đi chơi, giả chồng vợ khi có nhu cầu đã trở thành lẽ đương nhiên mà nói như ngôn ngữ các bạn trẻ là “không có gì phải xoắn!”.

“Dịch vụ độc” cho thuê người yêu nở rộ dịp lễ Tết
Có cầu thì sẽ có cung, nhu cầu thuê người yêu, chú rể ra mắt bạn bè, gia đình hoặc đi chơi là dịch vụ được giới trẻ lựa chọn và dần trở thành mốt trong dịp Tết này. Dịch vụ này ra đời để đáp ứng nhu cầu của các “FA”, những người chưa tìm được một nửa còn lại của mình. Thậm chí nó còn là cứu cánh cho những bạn trẻ muốn ra mắt người yêu khi bị gia đình giục chuyện yêu đương hoặc để tự hào khoe với bạn bè. Không khó để tìm được địa chỉ thuê người yêu vào những dịp lễ, Tết đặc biệt như Tết Nguyên đán. Chỉ cần một cú click chuột vào các trang mạng là hiện ra một loạt số điện thoại của dịch vụ thuê người yêu.
Bi hài đầu xuân bỏ tiền mua “câu chuyện trăm năm”
Ảnh minh họa.

Tìm đến những khách hàng đã từng sử dụng dịch vụ này, mỗi người đều nêu một lí do khác nhau, đủ muôn hình vạn trạng: Anh Nguyễn Anh Thật (nhân viên ngân hàng) chia sẻ: “Mình đi đâu cũng bị hỏi có người yêu chưa, khi nào cưới... đau hết cả đầu. Tìm đến dịch vụ “thuê người yêu” để có người đi chơi cùng trong dịp họp lớp cuối năm này và lâu dài hơn mình sẽ nhờ công ty kết nối yêu thương”.
Anh Bùi Đình Quang, nhân viên xây dựng tại Hà Nội cho biết, đã từng đi “thuê người yêu” hai lần cho sếp. Chi phí cho hợp đồng lần này là 2,5 triệu đồng. Cô gái sẽ cùng sếp của anh tham gia bữa tiệc chiêu đãi người nước ngoài tại Hà Nội. Ngoài trang phục lịch sự, sang trọng, cô còn phải có khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ tốt.
Những dịch vụ này khách hàng có thể thuê theo giờ hoặc thuê trọn gói, giá cả tùy thuộc vào “đối tượng”. Những trung tâm môi giới này đều khẳng định chất lượng có người mẫu, PG, sinh viên “xinh gái, đẹp trai” nên hét giá vài triệu đồng cho vài giờ đồng hồ. Thông thường giá trung bình là 1 triệu đồng/buổi (từ 2 - 3 tiếng), một ngày là 2 triệu đồng. Giá dịch vụ này cho dịp lễ Tết tăng lên 1,5 triệu đồng/buổi và 3 triệu đồng/ngày.
Người thực hiện công việc “hẹn hò” với khách hàng phải đảm bảo những tiêu chuẩn nhất định như có nhân thân rõ ràng, ngoại hình đẹp, biết giao tiếp, trình độ học vấn cao và ưu tiên những người biết ngoại ngữ. Trong đó, nam cao từ 1,7 - 1,9m, nặng 55 - 80kg, nữ cao 1,6 - 1,85 m, nặng 46 - 65kg.
Được biết nguồn cộng tác viên cho các công ty đầu mối đến 95% là sinh viên đại học, cao đẳng, trung cấp… tại Hà Nội, Hải Phòng và TP.HCM. Hiện nay nguồn nhân lực có công ty đã lên tới hơn 600 người nhưng vẫn thiếu.
Tuy nhiên, cũng như mọi mặt hàng khác, Tết là thời điểm của sự tăng giá. Cho thuê người yêu, vì con người lúc này trở thành công cụ lao động nên cũng vì thế mà đắt theo. Nếu cần thuê bạn gái, bạn trai trong một ngày đêm, về ăn tối với gia đình thì mức giá là 3 triệu đồng. So với năm ngoái, thì mức giá này cao hơn 500.000 đồng, cũng không phải là tăng quá nhiều như các mặt hàng các. Và nếu thuê 3 ngày thì giá trọn gói là 9 triệu đồng, nhưng với sự hào phóng của đơn vị cho thuê, có thể sẽ giảm đi chút ít.
Giá trên được áp dụng cho mọi tỉnh thành trên toàn quốc, ngoài ra, mọi chi phí đi lại, ngủ nghỉ, ăn uống thì người đi thuê phải lo. Như vậy, nếu càng đi xa thì khoản tiền chi ra càng nhiều hơn. Theo một nhân viên tư vấn của công ty thuê người yêu, thời gian như vậy là tính hai ngày, vì thế có giá 3 triệu đồng, đó cũng là mức giá cao nhất trong một năm đối với dịch vụ này. Với mức đó, người ấy sẽ đóng vai một nửa của bạn, về thăm gia đình, ăn tối cùng mọi người và qua đêm tại đấy.
Tuy nhiên, nhân viên này cho biết, theo hợp đồng dịch vụ, người đóng thế sẽ làm đúng vai trò ngoại giao khi làm việc, ngoài ra không có bất kỳ một hành động nhạy cảm nào như ôm, hôn... hoặc xa hơn thế. Nếu làm trái với quy định này, người đi thuê sẽ gặp sự phản ứng không đơn giản từ công ty cung cấp dịch vụ, bởi, dù cho người đi xa nhưng họ vẫn theo sát "nhất cử nhất động" của đối phương". Với 3 triệu đồng mà giải quyết được áp lực gia đình và sống yên ổn trong mấy ngày Tết thì với tôi có thể chấp nhận được. Nhưng tôi nghĩ vấn đề không đơn giản là như thế, biết đâu bố mẹ nằng nặc đòi trò chuyện với nhà thông gia, rồi yêu cầu con dâu tương lai làm những việc ngoài cam kết với cá nhân tôi thì chẳng biết chuyện gì xảy ra"- Thành Nam bày tỏ sau khi đã nghiên cứu kỹ vấn đề "trọng đại" này.

Bỏ tiền mua… “câu chuyện trăm năm”
Ngoài cho thuê người yêu, việc cho thuê cả cô dâu - chú rể để tổ chức hẳn một đám cưới giả - che mắt nhà gái hoặc nhà trai, lại là chuyện khác hẳn. Ấy vậy mà dịch vụ tưởng chừng muôn vàn khó khăn này, lại đang được quảng cáo công khai và được khẳng định gần như thành công tuyệt đối.
Trên trang web công ty Vina... được đăng ký và quảng cáo công khai, công ty này cho biết: “Có gần 50 mẫu kịch bản và lộ trình tổ chức cho từng hoàn cảnh", "Hơn 200 chú rể cô dâu được tuyển chọn khắt khe và gần 500 nhân sự tuổi từ 35 đến 75 hầu hết là cán bộ công sở và công chức hưu trí cùng các doanh nghiệp tham gia trên từng khu vực", đáng ngạc nhiên hơn, trong nhiều hoàn cảnh cụ thể công ty còn "Đăng ký kết hôn thật và hoàn tất thủ tục giấy khai sinh".
Dịch vụ cho thuê từ cô dâu chú rể cho tới phụ huynh, các bác đại diện để phát biểu trong lễ cưới, cô dì chú bác nội ngoại hai bên, bạn bè đồng nghiệp. Công ty khẳng định toàn bộ kịch bản công ty sẽ nghĩ ra cho khách hàng, "bảo hành" 5 năm sau đám cưới với dịch vụ thuê chú rể xuất hiện ở các dịp khác có giá 2.000.000 đồng/lần, đảm bảo sự có mặt của họ như bình thường. Vậy là sau mỗi đám cưới, nếu cần chú rể về thăm bố mẹ vợ, thăm con sau thời gian "đi công tác xa", các cô dâu sẽ phải bỏ tiền để thuê họ đóng giả trong 1-2 giờ xuất hiện ở nhà mình.
Các hợp đồng bảo hành kéo dài 5 năm, nhưng ông T. cho biết thường chỉ sau 1 năm, cô dâu sẽ viện cớ không hợp, chia tay, hoặc "chồng có gái" để báo gia đình mình rằng hôn nhân đổ vỡ, đây là một cách chấm dứt việc phải thuê chú rể xuất hiện ở mỗi dịp lễ tết tốn tiền mặc dù vẫn còn "hợp đồng bảo hiểm". Để che mắt gia đình cô dâu, công ty có cả căn hộ cho thuê để cô dâu đóng giả "đêm tân hôn" và mỗi khi họ hàng cô dâu muốn đến thăm con. Vậy là với gia đình ở tỉnh, cô dâu thừa sức che mắt bằng việc đã có chồng, có nhà, "hợp thức hóa" đứa con trong bụng để bố mẹ yên tâm. Một tháng, chi nhánh ngoài miền Bắc của công ty Vina... tổ chức trên dưới chục đám cưới thuê chú rể giả ở các tỉnh thành khác nhau. Cao điểm nhất là từ tháng 6 đến tháng 12, và ghi nhận chưa có rủi ro nào xảy ra. Theo ông T., nguy cơ lớn nhất để một đám cưới giả bị "hỏng" là chạm mặt người quen. Để đề phòng, công ty này chọn ê-kíp cho nhân sự khá kỹ càng, chú rể phải có mối quan hệ khép kín, có khả năng "diễn" tốt nhất kể cả khi đã rượu vào thì "lời không được ra".
Trên bảng báo giá các gói cưới xin, gồm các gói Đám cưới cơ bản, Đám cưới truyền thống và Đám cưới đầy đủ với giá cả dao động từ 48 triệu đồng cho tới 100 triệu đồng. Giá cả phụ thuộc vào độ hoành tráng của đám cưới, số người mà công ty "dựng" lên như họ hàng, cô bác, đồng nghiệp, bạn bè... Tất cả mọi dịch vụ ở đây đều được tính tiền rõ ràng, kể cả việc thuê vòng kiềng cho mẹ chú rể để "lấy oai" với bên nhà gái, với giá 1,6triệu đồng/lần. Thường thì các cô dâu sẽ lựa chọn gói cơ bản để tiết kiệm chi phí, cũng như muốn nhanh chóng kết thúc trong đơn giản để tránh hỏi han phiền hà.

Bi hài biến tướng
Dịch vụ cho thuê người yêu, cho thuê cô dâu, chú rể bùng nổ 6 năm trở lại đây thực sự là cứu cánh cho những người độc thân nhưng bị gia đình thúc ép chuyện cưới xin, đặc biệt là những cô gái quyết định làm mẹ đơn thân mà muốn tránh cho cha mẹ bị bẽ mặt với làng trên xóm dưới, bà con họ hàng.
Vào những ngày Tết Nguyên đán, dịch vụ này càng đông khách và đắt đỏ hơn bao giờ hết. Mỗi người một lý do, buộc phải cắn răng chi đậm để có được một người đồng hành đi cùng trong những ngày đầu năm mới. Phần lớn những hợp đồng này đều suôn sẻ cho đến khi hợp đồng kết thúc. Tuy nhiên không phải đôi tình nhân “hợp đồng” nào cũng tránh được những sự cố ngoài ý muốn và những tình huống bất ngờ mà không một người soạn thảo hợp đồng cao siêu nào có thể lường trước hết được. Mai Linh (Hải Hậu – Nam Định) tâm sự, mặc dù đã trao đổi rất kỹ về các sở thích cũng như thông tin cá nhân, nhưng đến khi đưa Hải (bạn trai được thuê làm người yêu của Mai Linh) vẫn bị “hớ” trước mặt bố mẹ người yêu hờ khi vô tư hỏi “Bác trai đi chơi chưa về ạ?”. Trong khi bố của Mai Linh đã qua đời từ khi cô mới 2 tuổi…
Tết năm 2014, Việt (Mỹ Đình, Hà Nội) nhờ một người bạn tìm số điện thoại của dịch vụ thuê người yêu đi chơi dịp Tết. Sau khi liên lạc và thỏa thuận giá cả, Việt được dắt mối đến gặp một PG tên Hồng. Trong hợp đồng Việt sẽ thuê Hồng trong 3 ngày bao gồm ra mắt gia đình và ra mắt bạn bè. Tuy nhiên, đến ngày thứ hai thì Hồng "mất hút" không liên lạc được. Nam gọi điện đến số máy của Trung tâm thì được đáp lại: Phía trung tâm đã hoàn thành xong nhiệm vụ và việc còn lại của hai bên. Hồng vừa xin nghỉ việc trước đó 1 ngày nên Trung tâm đành "xin lỗi" Việt. Dịp Tết nên Việt cũng không muốn làm to chuyện và bỏ qua. Sau lần ấy, nghe đến từ "người yêu" là anh chàng không khỏi rùng mình. Dù dịch vụ cho thuê “người yêu” với mục đích trong sáng, lành mạnh nhưng không thể tránh khỏi những biến tướng khó lường liên quan đến tệ nạn xã hội.
Theo Thạc sĩ tâm lý Đào Hải Trang, không thể phủ nhận ưu điểm mang lại từ dịch vụ cho thuê người yêu này là giúp cho một số người cô đơn có thể giải quyết được phần nào sự trống vắng của mình. Cũng đã có nhiều trường hợp nên vợ thành chồng từ chính dịch vụ này. Thế nhưng, nếu bị lạm dụng, chắc chắn rằng dịch vụ đó sẽ mang lại không ít hệ lụy và việc bán dâm trá hình xảy ra là điều không tránh khỏi. Không chỉ thế việc thuê người yêu có ngoại hình đẹp, biết cách cư xử trước gia đình, bạn bè chỉ là biện pháp tạm thời trong cảm xúc. Tuy nhiên, xét về góc độ đạo đức đây là hành vi lừa dối. Những người đi thuê người yêu cũng hoàn toàn có khả năng bị sập bẫy của những kẻ lừa đảo, hay trộm cắp tài sản.

QUỲNH BÙI
Bài đã được đăng trên tờ Hôn nhân và Pháp luật - một chuyên trang của báo Đới sống Pháp luật

MẸ MỪNG

Mẹ mừng bố đã khỏe vui
Gia đình sum tụ nụ cười đón xuân
Mong trời cho bố bát tuần
Phật thương ban tặng tới lần lẻ trăm
Để cùng con cháu mỗi năm
Nâng ly chúc chén rượu nồng bờ môi
Nắng sương bão tố qua rồi
Cháu con sum họp ta thời nâng ly
Bố về, dòng họ vinh qui
Một thời kinh sử bảng ghi danh tài
Bố ơi! Bố sẽ là Mai
Để Đào nương tựa hoài hoài đón xuân

07-02-2016
NGUYỄN THỊ TÌNH

CHÚC THỌ CHA

Xuân này vui nhất cả nhà ta
Con chúc thọ mẹ cha
Cháu mừng thọ ông bà
Nước mắt và hoa
Vỡ òa bật khóc
Muối mặn rừng cay
Con tim nhịp đập
Sóng rạt rào
Nắng rát mưa sa
Xứ sở dân ca, ví dặm mặn mà
Yêu quê hương cha ra trận tuyến
Áo mặc của cha
Là bụi đường đất đá
Là mồ hôi ướt sũng sương đêm
Là khét lẹt khói lửa đạn bom
Suốt ngày đêm giữ tuyến thông đường
Nối liền mạch máu Bắc- Nam
Luồng bom chớp
Thịt tan máu đổ
Là bao nhiêu đồng đội của cha còn nằm đó
Cơn sốt rừng, da xanh màu lá
Vẫn tay choòng, tay cuốc
Hát khúc quân hành ca
May lọt đạn bom, cha trở về đi học
Cơn sốt rừng vật lộn thời gian
Đời bước tiếp đầy gian nan vất vả
Là chặng đường dài, chông gai sỏi đá
Từng giọt mồ hôi gom nhặt thành tài
Vì tương lai
Vì hạnh phúc
Cha miệt mài khuya sớm
Ngửa mặt đếm sao
Bao phen trăn trở
Ngọn lửa đam mê nghiên cứu học hành
Vất vả nhọc nhằn, chia sẻ gần xa
Thơ nỗi niềm, trường ca nhịp điệu
Ai đọc rồi cũng kính phục trọng cha
Cha ơi!
Trong tim con, cha là biển cả
Công mẹ ơn cha, con tạc dạ ghi ân
Nghĩa mẹ tình cha hôm sớm tảo tần
Con cùng cháu thêm phần nghị lực
Góp sức cho đời hoa đẹp càng xuân!

08-02-2016
NGUYỄN THỊ TÌNH

9 thg 2, 2016

Nguyễn Đình Thi - người nghệ sĩ đa tài

Nguyễn Đình Thi quê ở Hà Nội nhưng sinh ở Luang Prabang (Lào). Đến năm tuổi, Nguyễn Đình Thi theo bố mẹ trở về nước và đi học ở Hà Nội rồi Hải Phòng. Từ nhỏ, Nguyễn Đình Thi đã nổi tiếng thông minh, học rất giỏi tất cả các môn, đặc biệt là môn Triết. Đang đi học mà ông đã viết sách triết học như "Triết học nhập môn" (1942), "Triết học Căng" (1942), "Triết học Nitsơ" (1942), "Triết học Anhxtanh" (1942), "Siêu hình học" (1942) và cùng một số người bạn học bí mật nghiên cứu chủ nghĩa Mác. Sau khi tốt nghiệp Tú tài, ông học Luật ở Đại học Đông Dương và trở thành một trong những cán bộ chủ chốt của Hội Văn hoá Cứu quốc. Là trí thức yêu nước, Nguyễn Đình Thi đã sớm trở thành người chiến sĩ cách mạng trung kiên. Ông đã từng là đại diện của Việt Minh trong Đảng Dân chủ. Hai lần bị kẻ thù bắt bớ, tra tấn, mua chuộc nhưng ông vẫn một lòng thuỷ chung với cách mạng. Tháng 7.1945, Nguyễn Đình Thi được đi dự Quốc dân Đại hội tại Tân Trào và được cử vào Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam. Từ đó cho đến cuối đời, Nguyễn Đình Thi liên tục đảm nhận những cương vị quan trọng trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật: Tổng thư ký Hội Văn nghệ, Tổng thư ký Hội Nhà văn, Chủ tịch Uỷ ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam.

Nguyễn Đình Thi là người hoạt động chính trị, đã từng là sĩ quan quân đội, nhưng nhắc đến ông là mọi người nghĩ đến một nghệ sĩ đa tài. Ông sáng tác nhạc, làm thơ, viết tiểu thuyết, kịch, tiểu luận phê bình. Ở lĩnh vực nào ông cũng có những đóng góp đáng trân trọng.

Trước hết về thơ, đây là lĩnh vực ông dành nhiều tâm huyết nhất, ông luôn trăn trở tìm tòi hướng sáng tạo nhằm đổi mới diện mạo thơ ca. Nhờ tài năng và bản lĩnh sáng tạo, Nguyễn Đình Thi có một phong cách thơ riêng, độc đáo và hiện đại. Thơ ông dạt dào cảm hứng yêu thương sâu lắng về đất nước "vất vả, gian nan, tươi thắm vô ngần". Đất nước đau thương và quật khởi, con người vất vả và anh hùng là chủ đề quán xuyến trong thơ Nguyễn Đình Thi. Với tình cảm gắn bó tha thiết với đất Việt yêu thương, với niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc, Nguyễn Đình Thi đã cho ra đời những bài thơ bất hủ như "Đất nước", "Nhớ", "Bài thơ Hắc Hải", "Lá đỏ". Những câu thơ tha thiết lắng đọng giàu chất triết lý chiêm nghiệm về sự kỳ diệu của sự sống, của tình yêu, của sức mạnh tiềm ẩn trong con người Việt Nam hiền lành đôn hậu. Thơ Nguyễn Đình Thi hàm súc và giản dị, đằng sau từng lời thơ đều như có dư ba, đều có khả năng gợi không khí, gợi hình ảnh và tâm trạng. Câu thơ của ông phóng khoáng tự do, không câu nệ vần, thậm chí không vần nhưng vẫn giàu nhạc điệu. Mỗi bài thơ đều có chất nhạc riêng không lẫn được. Chính những nỗ lực đổi mới thơ ca, chính những tìm tòi thể nghiệm táo bạo của Nguyễn Đình Thi đã khiến thơ ông trở thành đề tài gây tranh luận ngay từ năm 1949. Trong suốt một thời gian dài sau đó, ông vẫn cô đơn, âm thầm một mình bước lặng lẽ trên con đường thơ mà ông đã lựa chọn. Không ít những lời gièm pha, không ít những lời kỳ thị của đồng nghiệp nhưng ông vẫn tin tưởng, vẫn kiên trì một lối đi riêng bởi đó là "niềm tha thiết nhất" của ông. Và thời gian chính là sự khẳng định rõ ràng nhất cho chân lý của cuộc sống. Thực tế phát triển của thơ ca tiếng Việt đã chứng minh những cách tân của ông về nghệ thuật thơ ca là hoàn toàn đúng đắn và hợp quy luật. Cho đến bây giờ thế hệ các nhà thơ trẻ Việt Nam đã, đang kế thừa và phát huy những thành tựu và những hướng tìm tòi của Nguyễn Đình Thi.

Trong địa hạt văn xuôi, Nguyễn Đình Thi cũng có những đóng góp rất đáng trân trọng. Có thể khẳng định rằng cuộc đời sáng tạo nghệ thuật của Nguyễn Đình Thi gắn bó chặt chẽ với cuộc đời hoạt động cách mạng bền bỉ của ông. Nguyễn Đình Thi là nhà văn nhạy cảm và luôn có mặt trên dòng thời cuộc của dân tộc. Những tác phẩm văn xuôi của Nguyễn Đình Thi là sự phản ánh kịp thời cuộc chiến đấu anh dũng của nhân dân ta trong các cuộc kháng chiến. "Xung kích" - tiểu thuyết đầu tay của ông đã tái hiện sinh động cuộc chiến đấu của một đại đội xung kích trong chiến thắng trung du (1951). Tác phẩm này đã đạt giải thưởng văn nghệ 1951 - 1952. "Thu đông năm nay" (1954), "Bên bờ sông Lô" (1957), "Vào lửa" (1966), "Mặt trận trên cao" (1967), đều là những tác phẩm mang tính thời sự nóng hổi về cuộc chiến đấu anh dũng của quân dân ta trong hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ. Những tác phẩm ấy đã kịp thời cổ vũ, động viên tinh thần chiến đấu của quân dân ta. Nhưng không phải vì thế mà nó mất đi giá trị văn chương đặc sắc, lâu dài.

Thành công lớn nhất ở thể loại văn xuôi phải kể đến hai tập của tiểu thuyết "Vỡ bờ". Bộ tiểu thuyết này đã tái hiện bức tranh nhiều chiều của xã hội Việt Nam thời kỳ 1939 - 1945. Nó thể hiện khát vọng của nhà văn muốn vươn tới khái quát một phạm vi rộng lớn từ đô thị cho tới nông thôn, để có thể đạt tới tính chất tổng hợp quá trình vận động của lịch sử cách mạng giải phóng dân tộc, thông qua sự thăng trầm của những số phận đại diện cho một số tầng lớp xã hội trước biến cố lớn lao của lịch sử dân tộc. Tuy còn một số hạn chế không thể tránh khỏi nhưng bộ tiểu thuyết "Vỡ bờ" vẫn là thành công của Nguyễn Đình Thi trong thể loại tiểu thuyết có tính chất sử thi.

Không những làm thơ, viết truyện mà Nguyễn Đình Thi còn là một cây bút viết lý luận, phê bình văn học khá sắc sảo và có phong cách riêng. Ông viết nhiều tiểu luận tiến bộ dưới ảnh hưởng của quan điểm văn nghệ mác xít. Tiểu luận "Nhận đường" của ông đã giúp thế hệ văn nghệ sĩ lúc bấy giờ tìm ra con đường đi đúng đắn: "Văn nghệ phụng sự chiến đấu nhưng chính chiến đấu đem đến cho văn nghệ một sức sống mới, sắt lửa mặt trận đang đúc lên văn nghệ mới của chúng ta" ("Nhận đường"). Cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Nguyễn Đình Thi cùng với một thế hệ các nhà văn cách mạng như Tô Hoài, Nam Cao, Trần Đăng đã hăng hái tham gia kháng chiến, hoà vào dòng chảy của lịch sử dân tộc, vừa cầm bút vừa cầm súng đi chiến đấu chống quân thù.

Tuy không phải là một người chuyên viết kịch bản nhưng cho đến nay hàng chục vở kịch của Nguyễn Đình Thi đã để lại dấu ấn sâu sắc trên sân khấu kịch Việt Nam. Ông mang đến cho kịch tiếng nói mới mẻ. Từ vở "Con nai đen" (1961) đến "Hoa và Ngần" (1975), "Giấc mơ" (1983), "Rừng trúc" (1978), "Nguyễn Trãi ở Đông Quan" (1979), "Người đàn bà hóa đá" (1980), "Tiếng sóng" (1980), "Cái bóng trên tường" (1982), "Trương Chi" (1983), và "Hòn Cuội" (1983 - 1986). Kịch bản nào cũng là những nỗ lực cách tân không mệt mỏi của Nguyễn Đình Thi, nhằm mở rộng dung lượng sức chứa cũng như làm giàu thêm tính văn học, nâng cao tầm khái quát và chiều sâu triết lý của kịch. Nhiều nhà phê bình đã nhận xét về kịch của Nguyễn Đình Thi: đa dạng, giàu chất thơ, nhạc giàu tính triết lý, tưởng tượng, đan xen hài hòa giữa cái thực và cái ảo khiến cho những tác phẩm của ông mang một dấu ấn riêng biệt, độc đáo. Cũng giống như thơ, số phận những tác phẩm kịch của Nguyễn Đình Thi không hề suôn sẻ. Vở "Con nai đen" có kịch bản từ năm 1961 nhưng đến năm 1990 mới được dàn dựng lần đầu, "Hoa và Ngần" (1974) dựng xong nhưng không được công diễn. Vở kịch "Nguyễn Trãi ở Đông Quan" đầy tâm huyết trăn trở về cuộc đời, đã từng gây ra một hiện tượng trong đời sống sân khấu nói riêng và văn nghệ nói chung những năm đầu thập kỷ 80 thế kỷ trước, nhưng chỉ được diễn một vài lần rồi bị cấm. Vở "Rừng trúc" được viết từ năm 1979 nhưng phải chờ đợi 20 năm mới được lên sân khấu. Với những nỗ lực của các đạo diễn Nguyễn Đình Nghi và Phạm Thị Thành, vở kịch đã có mặt trên sân khấu Nhà hát Tuổi trẻ và đã được tặng Huy chương Vàng Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp năm 1999.

Đây là vở kịch thành công của Nguyễn Đình Thi, gây được tiếng vang lớn không chỉ ở trong nước mà cả ở nước ngoài. Phải chăng Nguyễn Đình Thi quá tiên phong nên trở thành xa lạ hay đó là cái giá phải trả của tìm tòi thể nghiệm đầy tài năng? Là một nghệ sĩ đích thực, niềm khát vọng lớn của Nguyễn Đình Thi là góp tiếng nói chân thật, tâm huyết cho đời, góp phần làm cho đời sống xã hội trở nên nhân đạo hơn. Nhưng chỉ riêng điều được nói lên sự thật đã khó biết bao! Vì vậy, ông phải mượn đề tài lịch sử, những chuyện ông Trần Thủ Độ đời Trần, chuyện ông Nguyễn Trãi thời quân Minh sang đô hộ để nói lên những vấn đề hiện tại. Kịch của Nguyễn Đình Thi giàu chất triết lý, hình tượng nghệ thuật đa nghĩa, nhiều ẩn dụ, không dễ hiểu với khán giả bình dân. Thế giới nghệ thuật kịch của Nguyễn Đình Thi là một thế giới văn hoá đa dạng nhiều màu sắc, nơi mà dấu vết văn hoá cổ kim, đông tây, dân gian, bác học được hội tụ và toả sáng. Dù đa dạng về sắc thái tính chất nhưng tất cả đều thể hiện tình yêu tha thiết của một nghệ sĩ tài năng tâm huyết với đất nước, với dân tộc, với nhân, thể hiện những trăn trở xót xa về số phận con người và những khát vọng sáng tạo nghệ thuật.

Trong rất nhiều danh hiệu của Nguyễn Đình Thi như nhà văn, nhà thơ, nhà lý luận, nhà văn hoá... thì người ta còn phải nhắc đến một danh hiệu cao quý khác, đó là nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi, dẫu ở địa hạt âm nhạc Nguyễn Đình Thi chỉ như một chàng lãng tử ghé qua đôi chút. Nhưng chỉ với đôi chút ấy thôi cũng đủ làm nên những kiệt tác bất hủ. Trong một đêm đầu năm 1947, lúc bắt đầu những ngày khói lửa ở Hà Nội, ông đã cho ra đời "Người Hà Nội" - kiệt tác âm nhạc vào hàng hay nhất và lớn nhất của âm nhạc Việt Nam thế kỷ qua. Điều kỳ lạ là kiệt tác ấy lại ra đời trong một điều kiện hết sức đặc biệt. Đó là một đêm ở ngoại thành, bên chiếc đàn piano cũ kỹ trong nhà dân, Nguyễn Đình Thi đã làm rung lên những giai điệu bất diệt. Và "Người Hà Nội" đã ra đời. Không một ai yêu âm nhạc, yêu Hà Nội, yêu Việt Nam nghe bản nhạc ấy mà không thấy rạo rực trong lòng những cảm giác mãnh liệt kỳ lạ. Trong những ngày khởi nghĩa tháng Tám 1945 sục sôi, Nguyễn Đình Thi cũng cho ra đời "Diệt phát xít" - ca khúc đi vào bất tử trong lòng mỗi người dân đất Việt. Tuy sáng tác không nhiều nhưng ở lĩnh vực âm nhạc, Nguyễn Đình Thi là nhạc sĩ tài hoa và đầy tâm huyết. Chỉ với 2 ca khúc nhưng ông hoàn toàn xứng đáng với danh hiệu nhạc sĩ, danh hiệu cao quý mà những người yêu âm nhạc tôn vinh ông.

Nguyễn Đình Thi đã qua đời ngày 18.4.2003 nhưng sự nghiệp của ông, trí tuệ và tài năng của ông đã trở thành bất tử. Do những công lao và cống hiến xuất sắc trên nhiều mặt, Nguyễn Đình Thi đã được Đảng và Nhà nước trao tặng: Huân chương kháng chiến chống Pháp hạng Nhất; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất; Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng; Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về văn học nghệ thuật.

Trong điếu văn lễ tang Nguyễn Đình Thi do đồng chí Phạm Thế Duyệt, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trưởng Ban lễ tang đọc, đã nêu bật những công lao và đóng góp của Nguyễn Đình Thi:
"Với tài năng tổ chức lãnh đạo văn nghệ xuất sắc, một tài năng đặc biệt toả sáng vào lúc cách mạng chuyển sang giai đoạn rất cần sự nhận đường sáng suốt, và với uy tín cá nhân cao, sức tập trung rộng rãi và tính kiên định cách mạng, nhà văn Nguyễn Đình Thi có công lao to lớn xây dựng phát triển nền văn học - nghệ thuật của đất nước ta trong hơn nửa thế kỷ qua(...). Với tài năng sáng tạo đa dạng, nhà nghiên cứu triết học, nhà thơ, nhà văn, kịch tác gia, nhạc sĩ, nhà báo Nguyễn Đình Thi để lại cho chúng ta một di sản văn hoá đồ sộ. Ở nhiều lĩnh vực nghệ thuật, ông đã để lại những tác phẩm xuất sắc, có sức sống lâu bền, có ảnh hưởng sâu rộng, trở thành niềm tự hào của giới văn học - nghệ thuật nước nhà, được nhân dân giữ gìn, trân trọng"(1).

Là một nghệ sĩ rất mực tài hoa, nhà lãnh đạo văn nghệ xuất sắc nhưng Nguyễn Đình Thi sống thật chân thành, giản dị, khiêm nhường. Cho đến cuối đời ông vẫn tự nhận là:
"Tôi không nói được mình đã trải đời
 Không nói được mình đã hiểu người
 Không dám nói mình đã biết yêu
 Không dám nói mình đã biết sống..."
Sự khiêm tốn đến mức chân thật ấy khiến chúng ta càng kính trọng ông hơn. Nguyễn Đình Thi thật xứng đáng là một nhân cách có bản lĩnh văn hoá, một đại diện tiêu biểu của nền văn hoá Việt Nam hiện đại./.
----------
Ghi chú: (1) Nguyễn Đình Thi - Cuộc đời và sự nghiệp. NXB Hội nhà văn, HN, 2004, tr.26-27.
Trần Khánh Thành - Bùi Thị Hợi [100 Years-VietNam National University,HaNoi]

Mâm ngũ quả

Ngày Tết, gia đình nào cũng có mâm ngũ quả dâng lên bàn thờ tổ tiên, ông bà. Mâm ngũ quả bên cành đào, câu đối đỏ, bức tranh Tết, bánh chưng xanh... tạo nên khung cảnh ấm áp của mỗi gia đình khi Tết đến xuân về.

Không biết phong tục này có từ bao giờ, phải chăng vì đất nước ta vốn bốn mùa hoa trái, nhất là vào mùa Xuân hoa quả càng rộ . Hoa qủa là lộc của thiên nhiên, đất trời. Lộc Xuân càng quý. Dâng lộc trời, cúng ông bà, tổ tiên trong những ngày đầu Xuân thật là một tục lệ đẹp đẽ đầy nét nhân văn.

Cứ vào khoảng 28 tháng Chạp âm lịch thì nhà nhà đều cho bày biện một mâm ngũ quả kèm với nhiều sản vật khác trên bàn thờ. Mâm ngũ quả thường bày trên một cái mâm bằng gỗ tiện, sơn son, có chân, gọi là mâm bồng. Nếu không có mâm bòng, có thể bày trên một cái đĩa to, nhưng phải đặt trên chồng bánh chưng để tạo dáng cao, uy nghiêm, thành kính.

Mâm ngũ quả có 5 loại. Tại sao lại 5? Theo các vị cao niên, am tường về Nho giáo thì xuất xứ của mâm ngũ quả có liên quan đến quan niệm triết lý Khổng giáo của phương Ðông, thế giới được tạo nên từ năm bản nguyên - gọi là "ngũ hành": Kim - Mộc - Thuỷ - Hỏa - Thổ, nghĩa là 5 yếu tố cấu thành vũ trụ.

Còn theo quan niệm của dân gian thì "quả" (trái cây) được xem như biểu tượng cho thành quả lao động một năm. Ông cha ta chọn 5 loại trái cây để cúng đêm giao thừa là ngụ ý rằng : Những sản vật này đựơc kết tinh từ công sức, mồ hôi, nước mắt của con người lao động, kính dâng lên đất trời, thần thánh trong giờ phút linh thiêng của vũ trụ vạn vật sinh tồn. Tư tưởng, hình ảnh ấy đã ăn sâu và tâm thức của người Việt Nam bao đời nay.

Ðã gọi là ngũ quả thì nhất thiết phải là 5 loại quả. Nhưng các vùng,các miền do mùa xuân hoa trái khác nhau, nên mâm ngũ quả cũng khác nhau như:chuối, bưởi, phật thủ, dưa hấu, cam, quýt, dừa, na, hồng xiêm, táo...

Mỗi quả mang một ý nghĩa:

Chuối - phật thủ: như bàn tay che chở.

Bưởi - dưa hấu: căng tròn, mát lành, hứa hẹn năm mới đầy ngọt ngào, may mắn.

Hồng - quýt: rực lên màu sắc mạnh mẽ, tượng trưng cho sự thành đạt.

Ở vùng Thủ Dầu Một, ngày Tết hầu như nhà nào cũng có mâm lễ: Long - Lân - Quy - Phụng. Kết từ hoa quả - tứ linh hoàn toàn mang tính hình tượng như hoa quả kết thành "vật thực", thể hiện lòng thành của con cháu tưởng nhớ gia tiên, cảm tạ ơn trời, ơn đất.

Mâm ngũ quả trong Nam cũng khác so với ngoài Bắc. Trên mâm ngũ quả ở ngoài Bắc thường có : Bưởi, đào, quýt, chuối, hồng. Có khi người ta thay bưởi bằng phật thủ hoặc lựu Mâm ngũ quả trong Nam vẫn cứ giữ nguyên truyền thống là mãng cầu, sung, dừa xiêm, đu đủ, xoài mà các bà thường quan niệm sơ đẳng là "cầu - sung - vừa - đủ - xài".

Một mâm ngũ quả được bày dưới cùng là một nải chuối to già còn xanh, nải chuối đều, hoặc 2 nải chuối nhỏ ghép bên nhau như một chiếc bệ cong gồm 2 tầng nâng đỡ hoàn toàn hoa trái khác. ở đây có sự phối hợp màu sắc, mâm ngũ quả đẹp là đủ màu sắc rực rỡ. Chính giữa bệ mâm xanh sẫm, trước đây bày quả phật thủ .

Ngày nay ít trồng phật thủ nên thường thay bằng quả bưởi to, càng to càng đẹp. Bưởi chín vàng, tươi nổi bật trên bệ chuối màu xanh. Những quả chín đỏ đặt xung quanh, những chỗ khuyết dưới đặt xen kẽ quýt vàng và táo màu xanh ngọc, còn bao nhiêu lá xanh cố tình để sót lại ở cuống quả như hoàn thiện những nét trang trí cuối cùng.

Vài năm gần đây, mâm ngũ quả cúng Tết đã có nhiều thay đổi nó không còn ngũ quả nữa mà đã trở thành "lục, thất, bát... quả" vì bên cạnh có thêm những đặc sản cao cấp như: nho, lê, táo... tùy theo cách nghĩ và túi tiền của mỗi gia đình.

Mâm ngũ quả đã làm quang cảnh ngày Tết và không gian cúng thêm phần ấm áp, rực rỡ mà hài hoà. Nó thể hiện sinh động ý tưởng triết lý - tín ngưỡng - thẩm mỹ ngày Tết. Tìm hiểu về mâm ngũ quả cũng là tìm hiểu về nguồn gốc, lịch sử, truyền thống tốt đẹp để chúng ta nhớ lại ông bà, tổ tiên.

Theo mạng Ninh Thuận


TIỀN MỪNG TUỔI

Con gái tôi học lớp 2 kể:
- Sáng nay ở lớp cái Hoa khoe: Tết này nó được khá tiền mừng tuổi. Có cái phong bao 500 ngàn. Còn phong bao 100 ngàn rất nhiều. Cùng bạn học với nó, mà tiền mừng tuổi của con chỉ rặt tờ 10 ngàn, hiếm hoi mới có vài tờ 50 ngàn? Buồn quá mẹ ạ. Tôi nói:
- Mừng tuổi ngày Tết, người ta thường chọn đồng có màu đỏ với ý nghĩa là người được mừng cả năm gặp đỏ. Tiền 500 ngàn và 100 ngàn của cái Hoa màu xanh, đâu có đỏ như 50 ngàn và 10 ngàn của con. Năm nay con học sẽ toàn điểm 9 và 10 cho mà xem. Cái Hoa chưa chắc đã gặpđỏ đuợc như con.
Giải thích dài dòng như vậy cốt đểcho con gái yên lòng mà không nghĩ đến cái Hoa con sếp nhớn. Còn nó chỉ là con một công nhân bình thường.
Hoàng Ngọc Trúc.

Thông tin từ ISSTH

Thông tin tổng hợp

Diễn đàn trí thức

Nhân tài

Nghiên cứu khoa học

Nguồn nhân lực

Sức khỏe cộng đồng

Đào tạo

Sách hay cần đọc

Giới thiệu thơ

Thư giãn vài phút

Truyện cực ngắn