28-02-2015

Xông hơi giúp giảm 50% nguy cơ ung thư, bệnh tim và đột quỵ

Ngoài việc giúp tăng mạnh nhiệt độ của cơ thể,  giết chết các vi khuẩn, ký sinh trùng và nấm, đi xông hơi thường xuyên có thể giúp giảm ung thư, đột quỵ, theo công bố mới của các nhà khoa họ
Theo một nghiên cứu mới cho biết, những người đang ở độ tuổi trung niên nhưng thường xuyên đi xông hơi (5 lần/tuần) có nguy cơ bị bệnh tim, ung thư, thấp hơn đến 50% so với những người không bao giờ đi hoặc chỉ đi 1 lần/tuần.
Vi sao di xong hoi thuong xuyen co the cuu song ban?-hinh-anh-1
Vì sao đi xông hơi thường xuyên có thể cứu sống bạn?
Bên cạnh đó, nghiên cứu mới cũng chỉ ra việc những người thường xuyên đi xông hơi có tỉ lệ phòng ngừa tình trạng chết sớm, đột quỵ cao hơn đến 40% so với những người ít khi đi xông hơi.
Nói chung, những người nào thường xuyên lui đến phòng xông hơi khô (sauna) càng nhiều, lợi ích đạt được càng cao. Bên cạnh đó, lượng thời gian cho một buổi xông hơi thường tốt nhất từ 20 đến 25 phút.
Theo đó, để có được kết quả ngày hôm nay, các nhà khoa học đã phải làm việc và theo dõi 2.000 đối tượng trong hơn 21 năm, cũng như so sánh tỷ lệ tử vong giữa những người thường xuyên đi đến phòng tắm hơi một tuần một lần và những người đi nhiều hơn.
Vi sao di xong hoi thuong xuyen co the cuu song ban?-hinh-anh-2
Vì sao đi xông hơi thường xuyên có thể cứu sống bạn?
Trong khoảng thời gian này, họ đã ghi lại hơn 190 trường hợp tử vong do nhồi máu cơ tim đột ngột, 281 trường hợp tử vong của bệnh tim mạch vành, 407 trường hợp tử vong do bệnh tim mạch và 929 trường hợp tử vong từ "tất cả các nguyên nhân như ung thư, đột quỵ,… '.
Theo đó, nguy cơ đột tử do tim ở những người thường xuyên đến phòng xông hơi từ 2 đến 5 lần/tuần thấp hơn đến 30% và thậm chí thấp hơn đến 61% đối với những trường hợp đi nhiều hơn 5 lần trong tuần.
Số liệu tượng tự cũng được chứng minh đối với những người bị bệnh tim mạch vành, nếu xông hơi từ 2 đến 5 lần đi trong 1 tuần sẽ giúp giảm mạnh nguy cơ đột tử đến 25% và 50% nếu đi nhiều hơn 5 lần.
Còn đối với những trường hợp tử vong bởi "tất cả các nguyên nhân”, thì đi đến phòng xông hơi (sauna) 2-3 lần một tuần sẽ có tỉ lệ thấp hơn khoảng 24% nguy cơ đột tử và tới 40% nếu đi nhiều hơn 5 lần.
Như đã nói ở trên, việc tăng lượng thời gian ngồi trong một buổi xông hơi cũng giúp tăng hiệu quả điều trị và thanh độc cơ thể. Theo đó, những người nào ngồi ít hơn 11 phút một buổi xông hơi sẽ có tỉ lệ chết vì đau tim đột ngột cao hơn đến 52% so với những trường hợp ngồi từ 20 đến 25 phút.
Được biết, nghiên cứu này được dẫn đầu bởi Tiến sĩ Jari Laukkanen, đến từ Đại học Đông Phần Lan tại thành phố Kuopio, đã được đăng tải trên Tạp chí JAMA Internal Medicine.
“Hiện tại chúng tôi vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để tìm ra mối liên hệ giữa việc xông hơi và những bệnh về tim mạch để tìm ra nguyên nhân dẫn đến những số liệu trên”, trích lời Tiến sĩ Jari Laukkanen trên Tạp chí JAMA Internal Medicine.

Một số lợi ích của việc xông hơi:
Tăng hệ miễn dịch
Một đợt tắm hơi thường xuyên có thể cải thiện hệ thống miễn dịch của bạn. Trong khi tắm, nhiệt độ cơ thể tăng lên, có thể tiêu diệt phần lớn các loại virus và vi khuẩn trong người.
Tránh ung thư
Nhiệt độ cao trong lò tắm hơi rất tốt cho việc phá huỷ các tế bào ác tính. Việc tắm hơi cũng làm tăng lượng kháng thể có khả năng chống lại ung thư.
Giúp làn da mịn màng, giảm mụn trứng cá
Xông hơi ướt giúp làm thông thoáng lỗ chân lông, bài tiết các độc tố trong cơ thể không chỉ nhờ sức nóng và hơi nước bên ngoài mà còn nhờ mồ hôi từ bên trong thoát ra. Nhờ đó, làn da sẽ mịn màng, giảm mụn trứng cá.
Giảm mỡ thừa
Có ý kiến cho rằng xông khô có khả năng tiêu mỡ thừa khá hiệu quả. Khi hơi nóng bốc lên, những phần mỡ dư thừa có ở đùi, mông, bụng... sẽ bị đốt cháy (mặc dù rất ít) thông qua tuyến mồ hôi, làm cho các cơ săn lại, giữ lượng mỡ nhất định cần thiết cho cơ thể.
Do đó, thông thường bạn cũng nên kết hợp giữa việc tập luyện, chạy bộ thường xuyên, nhưng không được vào ngồi xông hơi ngay do lúc này cơ thể đang mất nước.
Lưu ý: Luôn phải uống nước thật nhiều và giữ nước cho cơ thể trước khi vô phòng sauna.
Tuần hoàn máu
Xông hơi cũng có tác dụng trong việc trị liệu cảm cúm, nhức mỏi, góp phần thư thái cho cơ thể, tăng cường tuần hoàn, giúp máu đến nuôi da nhiều hơn.
Bên cạnh việc ngồi xông hơi, các chuyên gia cũng khuyên bạn nên kết hợp nó với mát xa, spa, tắm bùn,….
Vi sao di xong hoi thuong xuyen co the cuu song ban?-hinh-anh-4
Những trường hợp tuyệt đối không được đi xông hơi
Tuy nhiên hầu hết các chuyên gia vẫn đang ra những lời khuyên hạn chế và thậm chí là tránh xa việc đi xông hơi nếu bạn mặc chứng ra nhiều mồ hôi, đang trong tình trang mất nước, bệnh ngoài da, huyết áp cao, còn quá trẻ (dưới 15 tuổi), hoặc đã quá già.
Đang chịu ảnh hưởng của rượu bia
Bên cạnh đó, đã có không ít trường hợp người vừa uống rượu xông hơi được vài phút thì choáng váng, khó thở, chân tay bủn rủn, tim đập mạnh nên phải nhờ người đưa đi cấp cứu. Đó là do uống nhiều rượu sẽ làm giãn mạch, khi gặp hơi nóng đột ngột mạch máu sẽ giãn to hơn, tăng nhịp tim, nếu không cấp cứu kịp thời có thể đột quỵ và tử vong.
Phụ nữ mang thai
Ngoài ra, là những phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai. Vì sự tăng nhiệt độ làm nóng nước ối, gây ảnh hưởng đến bào thai. Khi nóng, cơ thể mẹ xuất hiện cơ chế thoát mồ hôi nhưng bé nằm trong bụng mẹ thì không như thế.
Gia tăng thân nhiệt mẹ có thể phá hủy các tế bào trong bào thai cũng như ngăn cản oxy tới được với bé. Nguy hiểm hơn, nó còn dẫn tới dị tật thai nhi, sảy thai, làm tăng nguy cơ khuyết tật ống thần kinh của bé trong 3 tháng đầu tiên và mất nước về sau trong thai kỳ.
Bảo Toàn (Theo Dailymail)

Những mất mát đau thương trong gia đình Giáo sư Đặng Văn Ngữ

Là một trí thức lớn, một tài năng lớn nhưng trong cuộc đời GS. Đặng Văn Ngữ và những người thân của ông đã phải gánh chịu nhiều mất mát, đau thương… 

Sự ra đi đột ngột của vợ GS. Đặng Văn Ngữ
Viết về hôn nhân của GS. Đặng Văn Ngữ và bà Tôn nữ thị Cung, bà Ngọc Trai (em gái của bà Tôn nữ thị Cung) có viết, “Chị Cung tôi là một người con gái ngoan hiền và xinh đẹp nhất của Thầy ( cha ) tôi. Nếu nói vẻ đẹp sắc sảo thì trước hết phải kề đến chị Kỉnh là chị trên chị Cung, hồi ấy cũng chưa lấy chồng. Nhưng có lẽ, anh Ngữ yêu thích vẻ đẹp dịu hiền và đằm thắm của chị Cung nên đã xin gia đình hỏi chị Cung và được Thầy tôi chấp nhận…”.
Giáo sư Đặng Văn Ngữ và vợ- bà Tôn nữ thị Cung
Giáo sư Đặng Văn Ngữ và vợ- bà Tôn nữ thị Cung
Lấy nhau, sau khi bà Tôn nữ thị Cung sinh được 3 người con là Đặng Nhật Minh, Đặng Nguyệt Ánh, Đặng Nguyệt Quý, GS. Đặng Văn Ngữ lên đường sang Nhật du học. Thời điểm này, bà Tôn nữ thị Cung về Huế sống cùng gia đình nhà chồng ở An Cựu. Mãi đến năm 1949-1950 khi GS. Đặng Văn Ngữ về nước tham gia kháng chiến, bà Tôn nữ thị Cung bồng bế 3 con đi bộ từ Huế ra Việt Bắc để gia đình đoàn tụ.
Sau hàng tháng trời đi bộ, gia đình GS. Đặng Văn Ngữ đã được đoàn tụ ở Chiêm Hóa (Tuyên Quang). Ở đây, bà Tôn nữ thị Cung nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống kháng chiến, trở thành đồng nghiệp của chồng tại phòng thí nghiệm điều chế penicillin. Hạnh phúc bên chồng, bà Tôn nữ thị Cung như được tiếp thêm sức mạnh, bà được đồng nghiệp yêu mến, được tín nhiệm bầu là chiến sĩ thi đua, được gặp Bác Hồ trong chỉnh huấn năm 1953 trên Việt Bắc.
Vợ chồng GS. Tôn nữ thị Cung và 2 con gái Đặng Nguyệt Ánh, Đặng Nguyệt Quý
Vợ chồng GS. Tôn nữ thị Cung và 2 con gái Đặng Nguyệt Ánh, Đặng Nguyệt Quý
Năm 1954, trong lúc GS. Đặng Văn Ngữ đi học tập chỉnh huấn đợt hai xa, bà Tôn nữ thị Cung cùng cơ quan được lệnh gấp rút dọn dẹp phòng thí nghiệm để kịp di chuyển theo đúng thời gian quy định. Vì quá mệt nhọc, căng thẳng, bà Tôn nữ thị Cung đã đột ngột ngất xỉu, hôn mê trong nhiều ngày. Ngay khi nhận được hung tin, GS. Đặng Văn Ngữ vội vàng trở về, nhưng dù đã cùng với đồng nghiệp là bác sĩ Hồ Đắc Di đã nỗ lực tìm mọi cách cứu chữa, Giáo sư đã không thể cứu được vợ mình.
Rất nhiều năm đã trôi qua, nhưng nhắc đến sự ra đi đột ngột của người mẹ- đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh vẫn còn xúc động. Đạo diễn nói, “Mẹ tôi mất quá sớm, lúc chỉ mới 37 tuổi .. Đó là sự mất mát đầu tiên trong gia đình tôi".
GS. Đặng Văn Ngữ và các con
GS. Đặng Văn Ngữ và các con

Sau khi vợ mất, GS. Đặng Văn Ngữ ở vậy nuôi 3 con trưởng thành. Dù nhiều lần chính gia đình bên vợ giục Giáo sư đi thêm bước nữa để có người chăm sóc, đỡ đần, nhưng Giáo sư luôn từ chối, với lý do “Làm sao tìm được một người thứ hai như Cung?”. Bao nhiêu tình yêu thương, Giáo sư dành hết cho các con mình.

Sự hy sinh lặng lẽ của GS. Đặng Văn Ngữ
Năm 1967, chuyến đi công tác dài ngày nghiên cứu vắc xin chống bệnh sốt rét ở Trường Sơn đã trở thành chuyến đi cuối cùng của GS. Đặng Văn Ngữ. Giáo sư và những đồng nghiệp của mình đã hy sinh trong một trận bom B52 rải thảm ở khu căn cứ thuộc địa phận phía Tây Thừa Thiên- Huế.
Viết về sự ra đi của GS. Đặng Văn Ngữ, đạo diễn- NSND Đặng Nhật Minh đã viết, “Cha tôi nằm lại trên Trường Sơn lặng lẽ suốt 20 năm cho đến khi tình cờ một người tiều phu phát hiện được mộ ông như mộ một người lính vô danh bởi vì trong gói vải dù bọc một ít di hài của ông chỉ có một tấm biển nhôm khắc vẻn vẹn mấy chữ: Đặng Văn Ngữ -1/4/1967. Người ta nghĩ rằng đó là hài cốt của một chiến sĩ nào đó chưa rõ tông tích nên đã quy tập về nghĩa trang liệt sĩ xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên. Mãi năm năm sau anh em chúng tôi mới tìm được để đưa cha mình về nghĩa trang họ Đặng trên núi Ngự Bình”.
Gia đình GS. Đặng Văn Ngữ
Gia đình GS. Đặng Văn Ngữ
Theo đạo diễn- NSND Đặng Nhật Minh, “Cha tôi đã chia sẻ đến tận cùng số phận của đất nước, của nhân dân mình cho đến khi ông ngã xuống trên rừng Trường Sơn dưới trận mưa bom B52 như bất cứ một người lính nào đã ngã xuống trên suốt dải đất này vì sự nghiệp cao cả và thiêng liêng của Tổ quốc”.

Con gái của GS. Đặng Văn Ngữ qua đời vì quá đau buồn trước sự ra đi của cha
GS. Đặng Văn Ngữ hy sinh năm 1967 ở Trường Sơn, 2 năm sau, con gái út của ông là Đặng Nguyệt Quý đã qua đời (năm 1969) tại Leningrad vì quá đau buồn khi nghe hung tin về cha mình.
Kể về sự ra đi của em gái mình, đạo diễn- NSND Đặng Nhật Minh cho biết, em gái ông đã qua đời khi đang theo học về môn Vật lý khí quyển tại trường ĐH Tổng hợp Leningrad. Nghe tin GS. Đặng Văn Ngữ hy sinh, con gái Đặng Nguyệt Quý đã trải qua cú sốc quá lớn về tinh thần, cộng thêm sự đơn lẻ một mình ở xa gia đình không có người thân bên cạnh an ủi, nên đã đổ bệnh và qua đời vào năm 1969 khi mới ngoài 20 tuổi.
Đọc trong cuốn sách “Đặng Văn Ngữ- Một trí thức lớn, một nhân cách lớn” của NXB Y học có đăng tải những bức thư Đặng Nguyệt Quý gửi cho chị gái Đặng Nguyệt Ánh sau khi nghe tin cha hy sinh có thể thấy những đau buồn, khủng hoảng trong tinh thần, tình cảm của cô con gái út dành cho cha thân yêu mình.
Gia đình GS. Đặng Văn Ngữ tại Ngòi Quãng- Chiêm Hóa- Tuyên Quang năm 1951
Gia đình GS. Đặng Văn Ngữ tại Ngòi Quãng- Chiêm Hóa- Tuyên Quang năm 1951
Trong đó, có bài thơ Đặng Nguyệt Quý sáng tác dành tặng “Ba” (cách gọi cha trong gia đình GS) đặc biệt xúc động. Bài thơ là tình cảm yêu kính thiêng liêng, là nỗi đau buồn trĩu nặng, là sự mất mát to lớn trong tâm can không gì bù đắp được.
Chúng tôi xin được trích đăng bài thơ con gái út Đặng Nguyệt Quý viết tặng hương hồn cha để thay cho lời kết của bài viết như một sự chia sẻ tận đáy lòng những đau thương mất mát của một gia đình trí thức đi theo cách mạng.
“Tiếng ai hát trên Trường Sơn mây trắng
Dồn bước đi về phía quê nhà
Mỗi bước đi rừng núi nở hoa
Hoa thắm đỏ như máu Ba đã đổ
Con muốn là bông hoa nho nhỏ
Ven mộ Ba ngày tháng bên Ba
Nối tiếp bước đi, hát tiếp bài ca
Trên Trường Sơn mây trắng :
Máu thắm đường ta đi
                 lẫn mồ hôi rơi
                            lòng ta như nắng
Ta đi theo ánh lửa từ trái tim mình”

Hiền Hương (Dân trí).

Hợp tác đào tạo nhân lực ngành du lịch cho Campuchia

Thứ trưởng Bộ Du lịch Campuchia và ông SimSokhom (bên phải) nhận quà tặng kỉ niệm của trường 
Thứ trưởng Bộ Du lịch Campuchia và ông SimSokhom (bên phải) nhận quà tặng kỉ niệm của trường

- Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn (Saigonact) khai giảng khóa đào tạo nghiệp vụ cho 180 cán bộ du lịch Vương quốc Campuchia. 
Tham dự buổi lễ có ông Prak Chandara - Thứ trưởng Bộ Du lịch Campuchia và ông SimSokhom - Lãnh sự quán Campuchia tại Việt Nam.
Đây là chương trình nằm trong thỏa thuận hợp tác đào tạo nguồn nhân lực du lịch giữa Bộ Du lịch Campuchia và Saigonact.
Theo đó, trong 4 tháng, học viên sẽ được đào tạo về du lịch cộng đồng và nghiệp vụ khách sạn - nhà hàng - lữ hành với những nghiệp vụ như lễ tân, thiết kế tour, điều hành tour, buồng, phòng, hướng dẫn du lịch, tổ chức chương trình xây dựng du lịch và tính toán chi phí, nghiệp vụ liên quan đến nhà hàng... Toàn bộ kinh phí đào tạo do trường tài trợ 100%.
Học viên người Campuchia tại lễ khai giảng 
Được biết, năm 2014 Saigonact đã hợp tác, liên kết đào tạo với các trường đại học trong khu vực cũng như thế giới. Trường đã ký kết với Bộ Du lịch Campuchia trong việc đào tạo nguồn nhân lực ngành du lịch cho cán bộ ngành du lịch và sinh viên du lịch.
Bên cạnh đó, việc cấp cho Saigonact 5 ha đất để xây dựng phân hiệu đào tạo nguồn nhân lực du lịch tại thủ đô Phnôm Pênh cho thấy, Bộ Du lịch Campuchia rất chú trọng việc đưa nhân sự là những người đang làm trong lĩnh vực du lịch sẽ trực tiếp qua tham dự các khóa học được tổ chức tại trường Saigonact.
Anh Tú (Báo GD & TĐ).

Bất ngờ cuối cùng

Lần thứ ba thấy anh cười, nàng không thể kiên nhẫn hơn:
- Anh làm gì tủm tỉm suốt thế?
- À... chả là... hôm trước anh nói dối bố mẹ không về được em ạ. Anh muốn dành cho các cụ một bất ngờ.
- Anh ác thế, khéo các cụ buồn.
- Vậy mới bất ngờ chứ! Mà sao tàu chậm thế nhỉ, sắp giao thừa rồi...
Điện thoại anh bỗng reo, phía bên kia giọng mẹ anh sốt ruột:
- Con đi đâu khóa cửa cả ngày, bố mẹ định làm con bất ngờ cũng không được!
TRẦN HOÀNG TRÚC

27-02-2015

Nhà cải cách Hồ Tá Bang dạy lòng yêu nước và sự tiến bộ


Hồ Tá Bang (1875-1943, ảnh thứ nhất từ bên trái hàng trên) là một nhà cải cách duy tân Việt Nam thời cận đại, và là một trong 6 thành viên sáng lập trường Dục Thanh và công ty Liên Thành hồi đầu thế kỷ 20.

Thành lập trường Dục Thanh

Ông sinh năm Ất Hợi (1875) tại làng Kế Môn, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên (nay là huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế). Sau ông dời vào cư ngụ ở Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận (nay là thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận). Thời niên thiếu ông theo học chữ Hán và chữ Quốc ngữ nhưng không đi thi. Năm Mậu Tuất (1898), ông làm ký lục tại Toà sứ Phan Thiết; sau đổi về làm ở Toà sứ Hội An. 

Khoảng năm Ất Tỵ (1905), trên đường vào Nam làm cuộc vận động duy tân, Phan Chu Trinh, Trần Quý Cáp và Huỳnh Thúc Kháng có đến ngụ tại “Ngoạ du sào” của Nguyễn Thông (khi ấy đã mất) ở Phan Thiết. Do chịu ảnh hưởng tư tưởng của nhà duy tân Nguyễn Lộ Trạch từ lúc còn ở quê nhà, nên sau khi gặp gỡ 3 nhà yêu nước ấy, Hồ Tá Bang liền hăng hái tham gia. Sau đó, ông cùng với Nguyễn Trọng Lội, Nguyễn Quý Anh (con của Nguyễn Thông), Nguyễn Hiệt Chi, Trần Lệ Chất, Ngô Văn Nhượng thành lập: 

- Liên Thành thư xã: Truyền bá các sách báo có nội dung yêu nước, được thành lập năm 1905. 

- Liên Thành thương quán (tức công ty Liên Thành): Làm kinh tế gây quỹ hoạt động, đồng thời tạo công ăn việc làm cho nhân dân, được thành lập năm 1906. 

- Dục Thanh học hiệu (tức trường Dục Thanh): Dạy cho con em người yêu nước và lao động nghèo theo nội dung yêu nước và tiến bộ, được thành lập năm 1907. 

Khoảng tháng 8 năm 1910, Hồ Tá Bang cùng Trương Gia Mô đưa con của bạn Nguyễn Sinh Sắc là Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh) vào Sài Gòn tìm đường sang Pháp.

Năm 1911, Nguyễn Trọng Lội qua đời, Hồ Tá Bang thay thế chức vụ Tổng lý (tức Giám đốc) công ty Liên Thành. Ông đã khéo léo xoay xở để đưa công ty vượt qua quãng thời gian khó khăn, lúc phong trào Duy Tân bị đàn áp và công ty bị liên tục gây khó dễ. 

Năm 1917, Nguyễn Quý Anh được bầu làm Tổng lý, Hồ Tá Bang đảm nhiệm Nghị trưởng (Chủ tịch Hội đồng Quản trị) và chính thức dời Tổng cuộc vào Chợ Lớn để phát triển việc kinh doanh. 

Theo tài liệu, thì Hồ Tá Bang đã tham gia điều hành trường Dục Thanh (đóng cửa năm 1912) và công ty Liên Thành gần 30 năm… 

Năm Quý Mùi (1943), Hồ Tá Bang mất, thọ 68 tuổi, được an táng tại đồn điền của ông cách thị xã Phan Thiết (nay là thành phố Phan Thiết) hơn 10km.

Trước khi mất ông có câu đối khắc ở sinh phần:

Sinh vi nô lệ sinh do tử;
Tử hữu tinh thần tử nhược sinh. 

Nghĩa là: 

Sống làm nô lệ sống như chết
Chết có tinh thần chết như sống.

“Chỉ có cái chữ mới chống lại được bọn Tây”

Khi Trường Dục Thanh thành lập, cụ Bang đã lặn lội đến từng nhà vận động bà con đưa các em, cháu đến trường. Công việc của cụ lúc bấy giờ gặp không ít khó khăn vì hạn chế trong suy nghĩ của người dân. Với người dân vùng biển Phan Thiết lúc bấy giờ, “100 văn chương không bằng xương con cá mòi”. Ý nói xương con cá mòi làm ra nước mắm, giá trị hơn chuyện học vấn nên không muốn cho con cái đi học. Mỗi lần đến nhà, bà con bảo hãy để cho con cái họ ở nhà làm nước mắm. Bà Tường Vân, con gái cụ, cho biết thêm: “Trở ngại là thế nhưng cha tôi không nản chí. Cha khuyên nhân dân “chỉ có cái chữ mới có thể chống lại bọn Tây”. Không lâu sau khi mở trường, thực dân Pháp phát hiện cha tôi hoạt động cách mạng, gia đình chống Pháp. Vì lý do đó, năm 1912, Trường Dục Thanh bị đóng cửa”. (Cũng cần nói thêm về bà Tường Vân. Nhờ ảnh hưởng giáo dục của cha, bà học rất giỏi, được vào trường Petrus Ký, học chung lớp với bác sĩ Lương Phán và GS. Trần Văn Khê. Đây là hai người bạn trong lớp, cũng như bà, hiện còn sống. Bà Vân là chủ hiệu thuốc Tường Vân nổi tiếng lúc bấy giờ, ở số 58 C đường Cao Thắng, Q3. TP HCM. Bà là người có công lớn trong việc xây dựng Hội Hồng Thập Tự Sài Gòn (Hội Chữ thập đỏ TPHCM), là Tổng thư ký Hội Chữ thập đỏ miền Nam). Tư cách và đức độ của Hồ Tá Bang được nhân dân và sĩ phu kính trọng. Sinh thời, ông có sáng tác văn chương. Thơ văn ông thấm đượm tinh thần yêu nước, tiêu biểu là bài “Tế thủ tiền lỗ văn” (văn tế bọn bo bo giữ tiền) đăng trên báo Lục tỉnh tân văn số ngày 24 tháng 3 năm 1908 ở Sài Gòn. 

 Đỗ An

“Trên đường đi vào, tình cờ Thành (Nguyễn Tất Thành) gặp người bạn cũ Phạm Gia Cần từ Bình Thuận trở về Nghệ An. Thành viết vội thư gửi về quê cho chị Thanh và anh cả Khiêm. Anh kể khá tỉ mỉ những chuyện xảy ra trên dọc đường vào của mình. Anh miêu tả về cuộc sống cô đơn và sự chán chường việc quan của cha. Và Thành tâm sự trong thư “… Em đã nhận một chân dạy học tại trường Dục Thanh ở Phan Thiết. Trường này có các lớp tư, lớp ba, lớp nhì và lớp nhất. Học trò được học ba thứ chữ quốc ngữ, chữ Tây, chữ nho. Các môn sử ký, địa dư, cách trí, toán pháp, toán đố… đều được soạn dạy theo mục đích của trường mở mang tri thức cho học trò, đào luyện họ thành người ích nước, lợi nhà… Em nhận dạy chữ Tây cho lớp nhì, dạy sử ký, địa dư cho lớp nhất. Em được nhận vô dạy trường này là có sự giúp đỡ của ông Hồ Tá Bang, bạn thân của cha. Ông là tổng lý công ty Liên Thành thương quán chuyên sản xuất nước mắm. Công ty này là do các ông Trần Quý Cáp, Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Đặng Nguyên Cẩn… kêu gọi các nhà hằng tâm hằng sản góp vốn kinh doanh để xây đắp cho công cuộc mở mang dân trí, dân sinh. Các cụ Nguyễn Trọng Lội, Nguyễn Quý Anh, Hồ Tá Bang, Nguyễn Hiệt Chi, Trần Lệ Chất, Ngô Văn Nhượng là sáng lập viên Liên Thành. Trường Dục Thanh do công ty Liên Thành thương quán bảo trợ…” Cuối thư, Thành dặn chị gái và anh trai: “Trường Dục Thanh là một cung trên con đường em đi… Em sẽ ở lại đây một thời gian để rồi đi tiếp vô Sài Gòn…”. (Trích BÚP SEN XANH – Sơn Tùng)



Những sự cố du lịch hy hữu năm 2014

 
Mắc kẹt ở sân bay vì con vẽ bậy vào hộ chiếu, đột tử khi qua máy quét an ninh hay gọi 911 vì bị lạc giữa mê cung... là những tình huống có một không hai trong năm qua. 

Du lịch thế giới năm 2014 đã xảy ra nhiều chuyện dở khóc dở cười. Hãy cùng điểm lại những sự kiện nổi bật từng xuất hiện trên mặt báo.
 
1. Mắc kẹt ở sân bay vì con vẽ bậy vào hộ chiếu

Cậu bé 4 tuổi người Trung Quốc đã khiến cả gia đình mình không thể rời khỏi Hàn Quốc sau khi vẽ đầy những nét nghệch ngoạc lên hộ chiếu của người cha. Cậu vẽ thêm tóc, râu xồm xoàm và nhiều hình thù ngộ nghĩnh lên tấm hình hộ chiếu. Người cha không tỏ ra tức giận, trái lại còn gọi đây là "tác phẩm" của con trai. Bức ảnh ngay sau đó được đăng tải lên trang xã hội và nhận được nhiều sự chú ý, trong đó đa phần nhìn nhận sự việc với khía cạnh đáng yêu.

ve-bay.jpg
Tấm hộ chiếu bị con trai vẽ bậy được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.
 
2. Đột tử vì qua máy quét an ninh

Nữ hành khách Diana Tolstova đã bất ngờ ngã quỵ và chết trong vòng tay chồng khi đi qua máy quét an ninh của sân bay quốc tế Baikal, Ulan-Ude, Nga. Nguyên nhân tử vong được cho là do sóng điện từ đã khiến nhịp tim của Diana gặp sự cố. Chồng của nạn nhân, anh Maxim cho biết họ đã nộp giấy tờ cho sân bay, ghi rõ vợ anh được lắp một thiết bị điện tử giúp kiểm soát nhịp tim. Khi các nhân viên y tế tới, anh Maxim cho biết họ rất lúng túng và không sơ cứu cho vợ anh, đồng thời cũng không gọi xe cứu thương.

diana-tolstova-3114845b-5658-1419478484.
Trước khi chết, Diana than với chồng rằng cô thấy chóng mặt và sau đó lập tức ngã xuống. 
 
3. Nhầm lẫn hộ chiếu vẫn du lịch như thường

Elliot Lord, 19 tuổi được cấp phép bay tới Mallorca, Tây Ban Nha để du lịch. Anh chàng đặt vé máy bay bằng tên mình nhưng lại cầm nhầm hộ chiếu của anh trai là Kieron, 23 tuổi để xuất ngoại. Cả hai thường để hộ chiếu vào cùng ngăn kéo tại nhà cha mẹ và Elliot đã lấy hộ chiếu anh trai trong lúc vội vã. An ninh sân bay London Stansted, Anh không phát hiện ra bất thường và cậu em trai vẫn chu du như thường. Sự việc chỉ được phát hiện khi nhân viên khách sạn nơi Elliot nghỉ mát thông báo. Elliot sau đó phải nghỉ thêm một đêm tại Mallorca và chi gần 500 USD để làm hộ chiếu khẩn cấp từ lãnh sự quán Anh.

ho-chieu-4352-1419478484.jpg
Hai anh em Elliot và Kieron với hai quyển hộ chiếu khác nhau. 
 
4. Gọi 911 cầu cứu khi lạc giữa mê cung

Tại California, Mỹ có một mê cung ngô lớn nhất thế giới được xây từ năm 2007 trên nền một ruộng ngô rộng 17,6 ha. Hiện nay, mê cung đã đạt được diện tích 25,5 ha. Nhiều du khách tò mò tìm vào ruộng ngô, đi loanh quanh và bị lạc. Hệ thống 911 đã nhận được nhiều cuộc điện thoại cầu cứu của du khách nài nỉ giúp họ thoát ra khỏi đó trong tình trạng mệt lả và hoang mang. Được biết, ngay cả với những du khách có kinh nghiệm, họ cũng phải mất vài tiếng đồng hồ để thoát ra đó, huống hồ là người mới.

ruong-ngo-6491-1419478484.jpg
Toàn cảnh mê cung ngô khiến cho nhiều du khách phải cầu cứu 911. 
 
5. Mất mạng vì chụp ảnh tự sướng

Năm 2014 đánh dấu nhiều vụ mất mạng vì du khách chụp hình tự sướng. Trong đó có thể kể đến đôi vợ chồng người Ba Lan ngã xuống từ vách đá ở mũi biển Cabo da Rocakhi khi chui qua rào chắn, leo lên vách đá để chụp hình. Hai con nhỏ của cặp đôi, một 5 tuổi và một 6 tuổi đã chứng kiến cái chết đột ngột của cha mẹ trong kỳ nghỉ gia đình.

mom-da-9907-1419478484.jpg
Cặp vợ chồng chui qua rào chắn để chụp ảnh và sau đó trượt chân té xuống vách đá. 

Ngoài ra còn có trường hợp du khách Nga tên Xenia Ignatyeva chết vì leo lên cầu đường sắt ở St Petersburg để chụp hình. Hậu quả là mất thăng bằng và rơi xuống từ độ cao 9 mét. Cô gái đã cố nắm lấy dây điện nhưng liền bị giật chết trước khi cơ thể rơi xuống.

Thảo Nghi

(Nguồn: vnexpress, 27/2/2015)



Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa


Máy lạnh (máy điều hòa) là sản phẩm điện gia dụng phổ biến khắp mọi nơi trên thế giới. Đặc biệt là tại một nước nhiệt đới như Việt Nam, được sinh hoạt và làm việc trong môi trường mát mẻ do máy lạnh tạo ra là nhu cầu của tất cả mọi người. Trong những ngày hè nóng bức như hiện nay, chiếc máy lạnh là một sản phẩm không thể thiếu đối với mỗi người chúng ta. 

Hôm nay, chúng sẽ sẽ cùng tìm hiểu về lịch sử của máy lạnh, từ những mô hình cổ xưa nhất tới chiếc máy lạnh hiện đại mà bạn đang sử dụng như hiện nay. Lại một lần nữa bắt gặp những người Ai Cập cổ đại...

Tóm tắt những cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của máy điều hòa hiện đại

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa

Những mô hình sơ khai nhất - Con người đã biết làm mát từ thời xa xưa...

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa
 Hình vẽ trên tường diễn tả phương pháp làm mát bằng hơi ẩm của người Ai Cập cổ đại​. 

Các nhà khảo cổ học và sử học cho rằng mô hình máy điều hòa không khí sơ khai nhất đã được những người Ai Cập cổ đại áp dụng bằng cách treo lau sậy trên các cửa sổ và phun nước lên. Khi gió thổi qua cửa sổ sẽ mang theo hơi nước vào và làm mát không khí bên trong căn phòng. Ngoài ra, phương pháp này còn giúp người Ai Cập cổ làm ẩm bầu không khí trong nhà, tránh được sự khô nóng của khí hậu sa mạc.

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Hình ảnh tháp làm mát của người Ba Tư​. 

Những người La Mã cổ đại cũng lắp đặt hệ thống ống nước bao quanh tường nhà để nước lưu thông làm mát căn nhà. Một kỹ thuật khác cũng được sử dụng bởi những ngươi Ba Tư thời trung cổ để làm mát không khí. Đó là một hệ thống bao gồm bể chứa nước và các tháp gió để làm mát không khí trong nhà vào những thời điểm nóng bức.

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Sơ đồ hoạt động của hệ thống tháp gió làm mát​. 

Thế kỷ thứ 2 thời Hán tại Trung Quốc, nhà phát minh Đinh Hoãn đã chế tạo ra "chiếc quạt" để làm mát không khí. Đây là hệ thống gồm 3 bánh xe có đường kính 3 mét và được quay bằng tay để tạo ra luồng gió. Vào năm 747, vua Đường Huyền Tông (712-762) đã dùng một tháp làm mát lắp trong cung điện mang tên Lượng Thiên. Các văn bản cổ đã mô tả hệ thống bao gồm những bánh xe quay bằng sức nước để tạo luồng gió mang hơi ẩm làm mát không khí. Cho đến thời Tống tại Trung Quốc, các tài liệu cổ cũng đã đề cập tới việc sử dụng hệ thống làm mát không khí nói trên một cách rộng rãi bởi nhiều đối tượng khác nhau. 

Tất cả những phát minh đều bắt đầu từ các nguyên lý vật lý - hóa học 

Đến thế kỷ 17 tại, nhà phát minh Cornelis Drebble (1572-1633) đã giới thiệu mô hình làm máy không khí bằng cách thêm muối vào nước. Ông đặt tên cho hệ thống này là "biến mùa hè thành mùa đông" và giới thiệu cho vua nước Anh thời bấy giờ là James I. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Nhà phát minh John Hadley (1731-1764), người đã phát hiện ra mối liên hệ giữa sự bay hơi của chất lỏng và quá trình làm lạnh​. 

Vào năm 1758, Benjamin Franklin (1785-1788), thống đốc bang Pennysylvania, và John Hadley (1731-1764), giáo sư hóa học tại Đại học Cambridge đã tiến hành thử nghiệm và khám phá ra nguyên lý của sự bay hơi. Franklin và Haldley xác nhận rằng sự bay hơi của một chất lỏng chẳng hạn như rượu hoặc ete có thể được dùng để giảm nhiệt độ của một vật thế xuống dưới điểm đóng băng của nước. 2 người đã tiến hành thử nghiệm dùng sự bay hơi để hạ nhiệt độ của ống nhiệt kế thủy ngân từ 18 độ C xuống còn -14 độ C. 

Franklin đã ghi nhận rằng ngay sau khi nhiệt độ vượt qua ngưỡng đóng băng của nước, một màng băng mỏng đã hình thành trên bề mặt của ống nhiệt kế. Từ đó, ông đi đến kết luận: "Thử nghiệm trên cho thấy đóng băng một người đàn ông đến chết ngay trong mùa hè là việc làm hoàn toàn khả thi".

  Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Nhà hóa học, vật lý và phát minh người Anh, Michael Faraday (1791-1867), người đầu tiên thực hiện thí nghiệm nén và hóa lỏng amoniac đồng thời phát hiện ra sự làm lạnh từ quá trình ngược lại.​ 

Đến năm 1820, nhà hóa học và phát minh người Anh, Michael Faraday (1791-1867) đã thực hiện thành công thí nghiệm nén và hóa lỏng khí amoniac. Ông phát hiện ra rằng khi bay hơi, amoniac lỏng có thể làm lạnh không khí xung quanh. Hơn 20 năm sau đó, vào năm 1842, bác sĩ người Scotland John Gorrie (1803-1855) đã dùng kỹ thuật nén khí nhằm tạo ra băng để làm mát các bệnh nhân trong bệnh viện tại Apalachicola, Florida. Từ thành công đó, ông hy vọng sẽ tạo nên một cỗ máy tạo băng để làm mát cả một tòa nhà. Thậm chí, bác sĩ John đã hình dung ra một cỗ máy có thể làm mát không khí cho cả một thành phố. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Bác sĩ người Scotland John Gorrie (1803-1855), người đưa ra ý tưởng đầu tiên về hệ thống làm mát không khí.​ 

Mặc dù mô hình và những ý tưởng trên chưa từng được thực hiện, nhưng vào năm 1851, Gorrie vẫn được trao bằng sáng chế cho cỗ máy tạo ra băng. Tuy nhiên, người ủng hộ dự án máy làm mát của Gorrie qua đời và ông không thể có được số tiền viện trợ để tiến hành chế tạo. Ngay sao đó, Gorrie đã chịu nhiều sự phản đối từ các nhà sáng chế đương thời. Cuối cùng, Gorrie qua đời trong nghèo đói vào năm 1855 và ý tưởng về một chiếc máy làm mát không khí bị phai mờ trong suốt nhiều năm sau đó. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Mô hình máy tạo băng của John Gorrie được lưu giữ tại bảo tàng John Gorrie, Apalachicola, Florida.​

 Dưới góc độ khác của vấn đề, kể từ thời tiền sử, tuyết và băng đá đã được sử dụng để làm mát. Cho đến thế kỷ 19, thu thập băng trong mùa đông và dự trữ để sử dụng trong mùa hè đã trở thành một ngành công nghiệp phổ biến. Và cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, mô hình máy làm nước đá cơ khí đã sớm xuất hiện.

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Kỹ sư James Harrison, người đầu tiên chế tạo thành công cỗ máy tạo băng vào năm 1851.​

 Cỗ máy làm nước đá đầu tiên do kỹ sư James Harrison chế tạo đã chính thức vận hành vào năm 1851 tại bờ sông Barwon tại Rocky Point thuộc miền Geelong, nước Úc. Sau đó, cỗ máy tạo nước đá của Harrison chính thức được thương mại hóa vào năm 1854. 1 năm sau đó, ông được trao bằng sáng chế cho việc phát minh ra hệ thống tủ lạnh nén khí ete vào năm 1855. 

Về mặt nguyên lý, hệ thống của Harrison sử dụng máy nén để đẩy khí đi qua một bình ngưng tụ. Luồng khí đi qua sẽ được làm mát và hóa lỏng. Tiếp theo đó, khí hóa lỏng sẽ di chuyển qua hệ thống ống và trở lại thể hơi. Quá trình này sẽ làm mát lượng không khí xung quanh. Cỗ máy được vận hành bằng bánh đà có đường kính 5 mét và có thể tạo ra 3000kg nước đá mỗi ngày. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Hình ảnh cỗ máy tạo băng của Harrison.​

Mặc dù Harrison đã thương mại hóa thành công nhà máy sản xuất nước đá thứ 2 tại Sydney vào năm 1860, nhưng không lâu sau đó, sự nghiệp phát triển của ông đã gặp phải một thất bại nghiêm trọng. Vào những năm 1870, vấn đề cạnh tranh thị bò tại thị trường châu Âu giữa Úc và Mỹ đang là chủ đề nóng hổi. Khi đó, Harrison đã thực hiện thử nghiệm chuyển thịt bò từ Úc tới Anh trên các tàu vận chuyển. Thay vì lắp đặt tủ lạnh, Garrison lại cho lắp đặt một căn phòng chứa đầy băng để bảo quản thịt bò. Kết quả thu được là toàn bộ thịt đều bị hư do lượn nước đá sử dụng tan nhanh hơn so với dự kiến của Garrison. 

Mô hình làm mát bằng nước đá được tiếp tục sử dụng sau đó tại Mỹ. Vào năm 1881, khi tổng thống James Garfiels bị ám sát và nằm trong phòng bệnh, một nhóm các kỹ sư thuộc hải quân Hoa Kỳ đã chế tạo cỗ máy thổi khí qua lớp vải chứa nước đá để làm lạnh không khí. Hệ thống trên có thể giữ cho nhiệt độ phòng bệnh ở mức 20 độ C, tiêu tốn hàng triệu kg nước đá trong thời gian 2 tháng cho tới khi tổng thống qua đời. 

Mô hình cơ điện lạnh - Chiếc máy lạnh đầu tiên xuất hiện 

Vào cuối thế kỷ 19 đã bắt đầu xuất hiện khái niệm "sản xuất không khí" đã bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, đây chỉ là phương pháp kiểm soát độ ẩm trong các nhà máy dệt may để đạt được mức năng suất cao hơn. Sau đó, người ta sử dụng hệ thống làm lạnh được thiết lập từ các đường ống dẫn không khí ẩm đi vòng quanh tòa nhà để bảo quản thực phẩm, làm mát bia, thức uống hoặc để bảo vệ các tài liệu quan trọng. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Nhà phát minh Willis Carrier (1875-1950) - Người đầu tiên phát minh máy điều hòa không khí hiện đại​. 

Vào năm 1902, mô hình máy điều hòa không khí hiện đại đầu tiên vận hành bằng năng lượng điện được phát minh bởi Willis Carrier (1875-1950) tại Buffalo, New York. Sau khi tốt nghiệp Đại học Carnell, Carrier bắt đầu làm việc cho công ty cơ khí Buffalo Forge. Trong quá trình làm việc tại đây, Carrier bắt đầu tiến hành những thí nghiệm làm mát không khí. Cuối cùng, mô hình máy điều hòa đã được thiết kế chế tạo và chính thức vận hành bởi Carrier vào ngày 17 tháng 7 năm 1902 tại Buffalo. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Willis Carrier đang vận hành hệ thống điều hòa không khí hiện đại đầu tiên trên thế giới​. 

Hệ thống điều hòa không khí đầu tiên được thiết kế để sử dụng cho một nhà máy in, do đó phát minh của Carrier không chỉ kiểm soát nhiệt độ mà còn cả độ ẩm của không khí trong nhà máy. Để làm được điều này, Carrier đã áp dụng kiến thức của ông về quá trình sưởi ấm một vật thể bằng hơi nước và tìm cách đảo ngược quá trình đó. Nguyên lý khá đơn giản, thay vì đẩy không khí qua một ống nung nóng, ông tạo ra dòng di chuyển không khí qua một ống được làm lạnh bằng amoniac hóa lỏng.

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Bản thiết kế hệ thống điều hòa không khí của Carrier vào năm 1902.​

 Hệ thống bao gồm 2 ống dẫn chính, 1 ống để làm lạnh không khí và 1 ống để cung cấp không khí chứa hơi ẩm. Nhờ đó, hệ thống có thể kiểm soát được độ ẩm ở mức 55% bên trong khối không khí đã được làm lạnh. Do đó, hệ thống làm lạnh có thể bảo quản trang thiết bị trong nhà máy và tạo điều kiện tốt nhất để thực hiện quá trình in ấn. Với hệ thống làm lạnh này, Carrier được mệnh danh là cha đẻ của mô hình máy điều hòa không khí hiện đại. 

Theo một số ghi chép và lời kể, ý tưởng về hệ thống trên xuất hiện khi Carrier đang đi trên một chuyến tàu trong sương mù. Sau đó, công nghệ của Carrier đã được áp dụng nhằm nâng cao năng suất làm việc tại các văn phòng, nhà máy,... Và công ty sản xuất máy điều hòa không khí mang tên Carrier chính thức được thành lập tại Mỹ nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng đang ngày càng tăng. Tuy nhiên, hệ thống điều hòa không khí đầu tiên có kích thước rất lớn, cực kỳ tốn kém và rất nguy hiểm do dùng amoniac làm chất sinh hàn, đây là một loại hợp chất có độc tính cao. 

Năm 1906, kỹ sư Stuart Cramer đang làm việc tại nhà máy dệt bắc California đã nghĩ ra ý tưởng chế tạo thiết bị thông gió lắp vào nồi chứa nước cất của hệ thống dệt nhằm tạo ra độ ẩm giúp quá trình dệt diễn ra dễ dàng hơn. Cramer đã gọi quá trình này là "điều hòa không khí" (air conditioning).

  Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Nhóm các kỹ sư tại công ty Buffalo Forge, Carrier đứng ở hàng giữa, thứ 3 từ phải qua​. 

Ngay sau thành công của mô hình máy điều hòa đầu tiên, cũng trong năm 1902, Trung tâm giao dịch chứng khoán New York đã lắp đặt hệ thống làm lạnh trung tâm song song với một hệ thống sưởi ấm được thiết kế bởi Alfred Wolff, một kỹ sư đến từ Hoboken, bang New Jersey. Wolff là một kỹ sư nổi tiếng với việc nâng cấp thiết kế máy dệt và kết hợp nó vào trong thiết kế xây dựng các tòa nhà. Ông được xem như một hình mẫu trong việc tạo nên các cuộc cách mạng áp dụng khoa học kỹ thuật. 

Giai đoạn cải tiến và phổ biến máy điều hòa 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Ngôi nhà của con bạc nổi tiếng Charles Gates, người đầu tiên trên thế giới trang bị máy điều hòa tại nhà riêng. Ở thời điểm bấy giờ, Gates phải tốn 60.000 đô la mỗi năm để bảo trì toàn bộ căn nhà.​ 

Hệ thống kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp khác như làm phim, thực phẩm, thuốc lá, dược phẩm, dệt may và nhiều ngành công nghiệp khác. Vào năm 1911, Carrier tiếp tục giới thiệu "công thức làm lạnh với tỷ lệ độ ẩm hợp lý" cho hội kỹ sư cơ khí Hoa Kỳ. Phương pháp làm lạnh này vẫn còn được áp dụng cho đến ngày nay trong một số lĩnh vực của ngành công nghiệp làm lạnh. 

Vào năm 1914 tại Minneapolis, hộ gia đình đầu tiên đã lắp đặt hệ thống điều hòa không khí do Carrier chế tạo. Đây chính là ngôi nhà của con bạc nổi tiếng Charles Gates, người được mệnh danh là "ván bài triệu đô". Cỗ máy điều hòa không khí của Gates có kích thước chiều cao 2,1 mét, rộng 1,8 mét và dài gần 7 mét. Tuy nhiên, cỗ máy chưa hề được sử dụng vì không có ai sống trong nhà nhưng hàng năm, Gates phải chi số tiền hơn 60.000 đô la để bảo trì toàn bộ căn nhà. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Hình ảnh Carrier và hệ thống điều hòa đặt trên nóc 1 tòa nhà​. 

Từ năm 1917 đến 1930, rạp chiếu phim chính nơi để người dân có thể tận hưởng được bầu không khí được làm mát bởi máy điều hòa. Rạp chiếu phim đầu tiên được trang bị máy điều hòa là rạp New Empire tại Montgomery, bang Alabama vào năm 1917. Cùng năm đó, rạp Central Park tại Chicago nhanh chóng lắp đặt hệ thống điều hòa và nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt của khách hàng, đặt biệt là vào những ngày mùa hè.

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Koan Maru, chiếc tàu thủy đầu tiên được trang bị hệ thống điều hòa không khí vào năm 1937. 

Vào năm 1922, Carrier tiếp tục tạo nên 2 bước tiến đột phá cho ngành công nghiệp sản xuất máy điều hòa. Đầu tiên là thay thế chất sinh hàn độc hại amoniac bằng hợp chất khác an toàn hơn là dielene (dichloroethylene, hoặc C2H2Cl2). Bên cạnh đó, các thế hệ máy điều hòa tiếp theo đã được Carrier giảm thiểu tối đa kích thước và cho ra đời những chiếc máy gọn gàng hơn rất nhiều so với trước đó. Bước cải tiến này cho phép máy điều hòa có thể được lắp đặt tại nhiều nơi hơn như cửa hàng bách hóa, cao ốc văn phòng, các tao tàu hoặc những tòa nhà nhỏ. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Ảnh chụp một cửa hàng bách hóa được trang bị máy điều hòa (chiếc tủ cao đặt bên cạnh quầy thu ngân).​ 

Tiếp theo, giai đoạn từ 1924 đến 1930 chứng kiện sự phổ biến của máy điều hòa đến với nhiều cơ sở làm việc của chính phủ Mỹ như Thượng viện, Hạ viện, nhà Trắng, trung tâm thương mại và nhiều tòa nhà quan trọng khác trên khắp nước Mỹ. Giai đoạn này, các chất sinh hàn thường được sử dụng trong kỹ thuật làm lạnh của máy điều hòa bao gồm ammoniac, methyl chloride hoặc propane. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Kỹ sư người Mỹ Thomas Midgley, Jr. (1889-1944) lần đầu tiên sản xuất thành công Freon (CFC), chất sinh hàn phổ biến trong công nghệ làm lạnh.​ 

Năm 1928, kỹ sư người Mỹ Thomas Midgley, Jr. (1889-1944) lần đầu tiên sản xuất thành công Freon, chất khí trơ, khó cháy, không độc hại cho con người. Khí Freon (Chlorofluorocarbon hay CFC) nhanh chóng được sử dụng làm chất sinh hàn trong công nghệ làm lạnh và được sử dụng rộng rãi cho các thế hệ máy lạnh cho tới năm 1994 sau này. 

Đến năm 1931, H.H. Schultz và J.Q. Sherman chế tạo thành công máy điều hòa đầu tiên có kích thước nhỏ gọn đặt vừa trên bệ cửa sổ và làm mát không gian 1 căn phòng. Thế hệ máy điều hòa này được chính thức thương mại hóa 1 năm sau đó những chỉ phục vụ những tầng lớp thượng lưu do giá thành chế tạo quá đắt: từ 10.000 đến 50.000 đô la (tương đương với từ 120.000 đến 600.000 đô la hiện tại.). 

Chiến tranh thế giới thứ II nổ ra - Máy điều hòa phục vụ chiến tranh

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Một tờ quảng cáo máy điều hòa không khí của công ty Carrier.​

 Sau đó, do ảnh hưởng của cuộc đại khủng hoảng, nhu cầu sử dụng máy điều hòa giảm mạnh và sự phát triển của nền công nghiệp làm lạnh cũng bị đình lại. Để thay đổi vấn đề, trong hội chợ thế giới vào năm 1939, Carrier đã biểu diễn một chiếc lều tuyết được làm lạnh bằng hệ thống của ông trước sự chứng kiến của hàng triệu người. Carrier hy vọng sẽ tìm thấy một tương lai xán lạn hơn của ngành công nghiệp này trong tương lai. Tuy nhiên, hy vọng đã không được thực hiện do cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 nổ ra.

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 

Mẫu quảng cáo cho thấy việc sử dụng máy lạnh để làm tươi thức ăn quân đội phục vụ chiến tranh. Cho đến khi chiến tranh thế giới thứ II nổ ra, phần lớn các nhà nhà máy đều chuyển sang sản xuất các sản phẩm nhằm phục vụ cho chiến tranh. Tại nhiều nơi, máy điều hòa không khí bị tháo gỡ từ các cửa hàng để sử dụng cho nhà máy sản xuất của quân đội. Trong khoảng thời gian này, hàng nghìn chiếc máy điều hòa đã được sản xuất để giữ cho lương thực của quân đội được tươi sống và không bị hư hỏng. 

Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
 Khung cảnh hạ thủy chiến hạm Liberty Fleet, chiến hạm được trang bị đầy đủ hệ thống làm mát không khí để làm mát cho binh lính, giữ cho thực phẩm tươi sống và làm lạnh nước uống.​ 

Tại các vùng khí hậu nóng, điều hòa không khí còn được sử dụng để bảo quản máy bay chiến đấu. Để đóng góp cho chiến tranh, Carrier còn đề xuất dùng máy điều hòa không khí để mô phỏng điều kiện môi trường trên không trung ngay tại mặt đất để thử nghiệm máy bay, đây là điều mà không có người đương thời nào nghĩ đến. Cũng nhở đóng góp này, Carrier đã được trao tặng nhiều danh hiệu cao quý bởi cả quân đội lẫn các công ty công nghiệp. Từ sau chiến tranh cho đến ngày nay: Máy lạnh ngày càng được cải tiến theo hướng nhỏ, nhẹ, hiệu suất cao và thân thiện với môi trường.

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Một mẫu quảng cáo hệ thống điều hòa tại nhà vào những năm 1940.​

 Sau chiến tranh thế giới thứ II, các sản phẩm phi quân đội được sản xuất bình thường và nền kinh tế tại Mỹ bắt đầu có những khởi sắc quan trọng. Người dân Mỹ bắt đầu mua sắm máy điều hòa và tận hưởng bầu không khí mát mẻ ngay tại nhà. Giá thành sản xuất thiết bị ngày càng rẻ hơn khiến máy điều hòa dần trở thành thiết bị gia dụng bình dân tại Mỹ. Cho đến năm 1946, 30.000 máy điều hòa gia dụng đã được sản xuất và cung cấp cho người dân trên khắp nước Mỹ. Nhu cầu máy điều hòa tại thời điểm bấy giờ đã vượt quá nguồn cung cấp. Cho tới năm 1953, hơn 1 triệu máy điều hòa đã được sản xuất và bán ra trên khắp nước Mỹ nhưng theo các số liệu không chính thống, con số thực tế còn vượt xa con số thống kê trên.

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Hình ảnh máy lạnh được lắp đặt bên ngoài giảng đường tại Đại học California.​

Năm 1957 đánh dấu bước chuyển mình ngoạn mục của công nghệ sản xuất máy điều hòa với việc chế tạo thành công máy nén khí ly tâm đầu tiên trên thế giới bởi kỹ sư người Đức Heinrich Krigar. Kỹ thuật này cho phép chế tạo các thế hệ máy điều hòa mới với kích thước nhỏ, trọng lượng nhẹ, vận hành êm và đạt hiệu suất cao hơn so với kỹ thuật dùng piston để nén khí sử dụng trước đó. Năm 1969, chính công nghệ điện lạnh đã tạo điều kiện góp phần thực hiện chuyến đi lên Mặt Trăng thành công. 2 phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin đã hạ thực hiện chuyến đi bộ trên Mặt Trăng với bộ quần áo phi hành gia có trang bị hệ thống làm mát nhằm chống lại các điều kiện ngoài không gian.

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Ảnh chụp hội nghị ban hành nghị định thư Montreal vào năm 1987 về vấn để bảo vệ tầng ozone với sự tham gia của các nguyên thủ quốc gia và nhiều lãnh đạo đầu ngành công nghiệp​.

Năm 1987, Liên Hiệp Quốc ban hành nghị định thư Montreal nhằm bảo vệ tầng ozone của Trái Đất. Nghị định thư quy định các quốc gia hạn chế sử dụng các phương pháp có chất thải gây ô nhiễm môi trường và làm thủng tầng ozone. Trong số đó bao gồm kỹ thuật làm lạnh bằng CFC, hợp chất được sử dụng chủ yếu trong các máy điều hòa và tủ lạnh. Thời gian tiếp theo, máy điều hòa tiếp tục được cải tiến về kích thước, hiệu suất làm lạnh và đặc biệt là sử dụng các phương pháp làm lạnh mới thân thiện với môi trường hơn. Các nhà sản xuất máy lạnh bắt đầu tung ra các sản phẩm làm lạnh không chứa. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, các phương pháp làm lạnh thân thiện với môi trường và đạt hiệu suất cao được áp dụng cho máy lạnh như kỹ thuật làm lạnh Linde, làm lạnh qua từ tính,...

 Lịch sử hình thành và phát triển của máy điều hòa 
Máy điều hòa sử dụng công nghệ Inverter đang được phổ biến hiện nay​.

Cho tới gần đây nhất là công nghệ máy lạnh inverter. Đây là thế hệ máy lạnh sử dụng công nghệ biến tần nhằm thay đổi tần số máy nén để đạt được nhiệt độ mong muốn với biên độ nhiệt tối thiểu, từ đó tiết kiệm điện năng tiêu thụ. Theo dự đoán của các chuyên gia công nghiệp, đây sẽ là dòng máy lạnh được sử dụng rộng rãi nhất trong hiện tại cũng như trong tương lai.

Theo Khoa học TV 


Thông tin từ ISSTH

Thông tin tổng hợp

Kho số liệu của ISSTH

Diễn đàn trí thức

Nhân tài

Nghiên cứu khoa học

Nguồn nhân lực

Sức khỏe cộng đồng

Đào tạo

Sách hay cần đọc

Giới thiệu thơ

Thư giãn vài phút

Truyện cực ngắn